ارزش‌گذاری اقتصادی آب برای مزارع بزرگ و کوچک گندم (مطالعة موردی: شهرستان طبس)

Abstract

در این تحقیق، میانگین ارزش تولید نهایی(سایه‌ای)آب در شهرستان طبس در سال زراعی 93-1392 با استفاده از تخمین اقتصادسنجی توابع تولیدکشاورزی برآورد شده­است. اطلاعات مورد نیاز ازطریق تکمیل پرسش‌نامه و نمونه‌گیری تصادفی از 100 گندمکار جمع‌آوری شد. پنج شکل از توابع تولید شاملِ کاب داگلاس، ترانسندنتال، ترانسلوگ، لئونتیف و درجة دوم تعمیم‌یافته با استفاده از داده‌های تحقیق، برآورد شد. میانگین­کشش­تولیدی و تولید­نهایی­آب به ترتیب 56/0و28/0 محاسبه گردید. نتایج نشان­داد که گندمکاران، ­تولید­کنندگان عقلایی هستند. میانگین ارزش اقتصادی آب معادل 2930 ریال برای هر مترمکعب برآورد شد که با بیشترشدن اندازة مزارع افزایش می‏یابد، درحالی‌که گندمکاران درسال زراعی92-1391آب‌بهایی معادل890 ریال بابت هر مترمکعب آب در شبکة­ آبیاری شهرستان طبس پرداخت کرده­ بودند. به­نظر می‌رسد تفاوت در ارزش تولید­نهایی آب با قیمت پرداختی کشاورزان، به عنوان یک عامل مهم، موجب از بین رفتن انگیزة کشاورزان درسرمایه‌گذاری برای افزایش راندمان آبیاری و استفاده از فناوری‌های نوین­آبیاری شده­است. افزایش مناسب قیمت آب‌بها به همراه اجرای یکپارچه‌سازی اراضی از مهم‌ترین پیشنهادهای این تحقیق بوده است.