بررسی عوامل اثر گذار بر کارایی فنی تولید گندم

Abstract

گندم غذای اصلی مردم ایران و همواره محصولی مهم بوده که جنبه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی زندگی مردم را تحت تأثیر خود داشته‌است. از این رو تولید گندم و خودکفایی آن یکی از مهمترین اهداف دولت بوده‌است. تلاش دولتهای مختلف در زمینه اصلاح بازار گندم معمولاً ناکارا و هزینه بر بوده و باعث کاهش سطح رفاه شده‌است، بنابراین اصلاح نظام تولید گندم به منظور دستیابی به خودکفایی الزامی‌است. هدف این مطالعه تخمین کارایی فنی تعدادی از مزارع گندم در شهرستان شهرکرد از طریق تخمین تابع تولید مرزی تصادفی است. اطلاعات لازم از 29 مزرعه و در طول سالهای 1377-1383به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده به دست آمد. این مطالعه در دو بخش انجام گرفت؛ در بخش اول تابع تولید ترانسلوگ با مشاهدات ترکیبی ( panel data ) تخمین زده شد و در محاسبه کارایی فنی مزارع به کار رفت. در بخش دوم عوامل اثر گذار بر کارایی فنی به کمک مجموعه‌ای از متغیرهای موهومی ارزیابی گردید. این متغیرها شامل کاربرد آبیاری تحت فشار، فعالیتهای آموزشی و ترویجی و اندازه مزارع می‌باشند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که تمامی این متغیرها دارای اثر مثبت و معنیدار بر کارایی فنی مزارع بوده‌اند. همچنین افزایش کارایی فنی تولید می‌تواند به عنوان هدف دولت در تولید گندم به منظور افزایش تولید و عرضه گندم و سرانجام خودکفایی این محصول در نظر گرفته‌شود.