تغییرات تکنولوژیکی، آثار مقیاس و رشد بهره‏وری کل عوامل تولید پنبه در ایران

Abstract

محصول پنبه یکی از محصولات مهم کشاورزی است که سطح زیر کشت و تولید آن طی سال‌های اخیر در حال کاهش است. آگاهی از روند تغییرات بهره‌وری و اجزای آن (تغییرات تکنولوژیکی، مقیاس، کارایی) می تواند در افزایش تولید و بهبود بهره‌وری عوامل تولید پنبه مؤثر واقع شود. لذا مطالعه حاضر جهت بررسی روند تغییرات بهره وری عوامل با به‏کارگیری هر دو رهیافت پارامتریک و غیرپارامتریک و با استفاده از داده‌های سری زمانی مربوط به تولید و هزینه محصول پنبه طی سال‌های 1366 – 87 انجام شد. با به‏کارگیری شاخص ترنکوئیست- تیل، رشد سالانه بهره‌وری کل برای دوره زمانی مورد نظر 7/1 درصد محاسبه شد. همچنین نتایج برآورد الگوی هزینه نشان داد که بهره‌وری کل عوامل طی سال‏های اخیر به‏طور متوسط سالانه 53/1 درصد رشد داشته که این رشد عمدتاً ناشی از تغییرات تکنولوژیکی بوده است. به این ترتیب، به منظور افزایش بهره‌وری، توسعه فناوری‎های نوین در فرایند تولید پنبه توصیه می‏شود.

طبقه‏بندی JEL: O47، D24