برآورد کشش جانشینی میان انرژی و سایر نهاده ها در ایران با استفاده از تابع تولید CES چند مرحله ای

Abstract

هدف اصلی این تحقیق برآورد کشش جانشینی میان انرژی و سایر نهاده­های تولید در ایران با استفاده از یک تابع تولید CES چند مرحله­ای می­باشد. در این راستا، تابع تولید آشیانه­ای مناسب با چهار نهاده نیروی کار، سرمایه، انرژی و سرمایه­گذاری در بخش تحقیق و توسعه برای اقتصاد ایران طراحی و با استفاده از روش الگوریتم ژنتیک پیوسته به­صورت عددی و غیرخطی برآورد شده است. این روش در مقایسه با روش­های معمول اقتصادسنجی از کارآیی بیش­تری برخوردار است. با توجه به هدف تحقیق، سه الگوی متفاوت توسعه داده شده، و از بین آن­ها بهترین الگو انتخاب و بر اساس آن کشش­های جانشینی میان نهاده­های تولید محاسبه گردیده است. تحقیق حاضر از نظر انتخاب نهاده­ها،‌ شکل تابع تولید غیرخطی و همچنین روش برآورد از سایر تحقیقات انجام شده در ایران متمایز است. نتایج به­دست آمده از محاسبه کشش­های جانشینی بیانگر این است که با افزایش یک­درصد نیروی کار، 56/0 درصد صرفه­جویی در انرژی خواهیم داشت. همچنین افزایش یک­درصدی سرمایه باعث صرفه­جویی 59/0 درصدی و به­همین­صورت افزایش یک­درصدی در سرمایه­گذاری در بخش تحقیق و توسعه موجب صرفه­جویی 46/0 درصدی در مصرف انرژی می­گردد. علاوه بر این، نتایج حاصل از محاسبه تولید نهایی طـی سال­های مختلف نشان­دهنده افزایش تولید نهایی نیروی انسانی بعد از سال­های جنگ تحمیلی بوده است. همچنین تولید نهایی انرژی بعد از سال 1374 افزایش یافته است که می­تواند به علت اجرای سیاست­های ناشی از صرفه جویی در مصرف انرژی باشد.