پژوهشی دربارة تحول مفهوم کلمات در قرآن در مقایسه با فرهنگ جاهلی (مطالعة موردی: واژة «کریم»)

Abstract

مفهوم «کریم» یکی از مهم‌ترین مفاهیم مورد توجه در فرهنگ عربی، به‌ویژه در دو دورة پیش و پس از ظهور اسلام بوده‌است. تکرار این واژه در <em>قرآن</em> نیز نشان‌دهندة اهمیت آن است. مفهوم واژة «کریم» در عصر جاهلی و پس از نزول <em>قرآن</em> <em>مجید</em> دچار تحول عظیمی شده‌است. در نوشتار حاضر، تحول معنای «کریم» در <em>قرآن</em>، نسبت به دورة پیش از نزول بررسی گردیده‌است. با تحلیل فرهنگ جاهلیت و کاربردهای واژة «کریم» در دورة جاهلی، مشخص شد که این واژه در دورة پیش از نزول، به معنای شرافت خانوادگی، بزرگی حسب و نسب، بخشندگی و گشاده‌دستی مفرط و... بوده است. تبیین این مفهوم اخلاقی در آیات نیز نشان می‌دهد که خداوند با همسو کردن کرامت انسانی با تقوا در <em>قرآن</em>، معنای این واژه را والایش کرده، از سطحی به سطح بالاتر ارتقا داده‌است.