روش‌شناسی پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی

Abstract

با وجود نتایج شگرفی که پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی به دست آورده، طراحان و برنامه‌ریزان نسبت به گنجاندن مفاهیم CPTED در کار خود اکراه و بی میلی نشان می‌دهند. به نظر می‌رسد که این امر تا حد زیادی در نامشخص بودن آراء و تفاوت روش‌های به کار گرفته شده ریشه دارد. بر این اساس هدف این نوشتار بازشناسی مفهوم CPTED، تشریح تفاوت‌ها و همانندی‌ها و نیز بررسی علت‌های آن می‌باشد. این نوشتار از سه بخش تشکیل شده است؛ بخش نخست با ارائه مفاهیم کلیدی پیرامون تعاریف امنیت و پیشگیری از جرم بستر و معیار مناسب را پیرامون تحلیل نقش محیط ساخته شده و نیز تشریح و مقایسه آراء نظریه‌پردازان مختلف بر پایه نظریه شباهت خانوادگی ویتگنشتاین فراهم آورده، بخش دوم با ارائه نظریات پیشرو در هر دوره از روند تکاملی CPTED به بررسی آراء هر یک از نظریه‌پردازان پرداخته و بخش سوم با جمع‌بندی بخش‌های اخیر بر اساس روش تحلیل دیدگاه‌ها و نیز تحلیل پروژه‌های صورت گرفته تحت این عنوان به تشریح علل و بیان رویکردها و راهبردهای اساسی CPTED می‌پردازد. یافته‌های این نوشتار حاکی از این است که پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی از طیف متنوعی از قواعد و انتظامات که دل‌نگران رابطه میان مردم و محیط فیزیکی هستند شکل گرفته و بنیادی‌ترین اصل آن بر این مطلب استوار است که طراحی و استفاده موثر از محیط ساخته شده می‌تواند با کاهش وقوع جرم و ترس از آن موجبات بهبود کیفیت زندگی را فراهم آورد. همچنین تفاوت آراء و روش‌های به کارگرفته شده ریشه در سه عامل متفاوت بودن زمینه کاری هر یک از متخصصان و بستر هر پروژه، عدم درک کامل مفاهیم CPTED از سوی برخی از متخصصان و نیز سیر تکاملی مفاهیم CPTED دارد.