شلاق؛ در پرتو اندیشه های کیفری

Abstract

اجرای مجازات شلاق برای بزهکاران، به عنوان یکی از کیفرهای جسمانی تنبیهی، ترهیبی و ترذیلی ، حضوری دیرین در جوامع انسانی دارد . هر چند امروزه مجازات شلاق از سیاهه قوانین کیفری بسیاری از کشورهای جهان محو گردیده، اما کیفر مزبور همچنان طی مواد مختلفی در قانون جزای ایران در قالب مجازات های حدی و کیفری و تعزیری پیشبینی شده است . از طرفی طرح مباحثی از قبیل انکار نقش اصلاحی – تربیتی آن ، تشییع خشونت، تردید در نقش بازدارندگی و تع ارض آن با معیارهای بشر دوستانه، اجرای مجازات شلاق را با چالشهای نوینی مواجه ساخته است . این مقاله می کوشد ضمن تحلیل تاریخی این مجازات و اجرای علنی آن، تبیین اندیشه های موافق و مخالف ب ه ارزیابی نقاط ضعف و قوت ناشی از اعمال این مجازات بپردازد. نتایج این ارزیابی حاکی از آن است که اولاً؛ مجازات شلاق از همسویی و تناسب با شیوه های کیفری مدرن و اصلاح گرا عاجز است. ثانیاً؛ نقش ترهیبی و بازدارندگی مجازات شلاق به شدت مورد تردید است، هرچند نمیتوان به طور مطلق منکر این نقش گردید . ثالثاً؛ بین اعمال مجازات شلاق و مها ر محرکهای انگیزشی مجرمانه رابطه مستقیمی وجود ندارد. رابعاً؛ اجرای شلاق، معارض با معیارهای بشر دوستانه و اسناد حامی حقوق بشر می باشد. خامساً؛ در اجرا یا عدم اجرای این کیفر، بین علما، به توافق و اجماع وجود ندارد. سادساً؛ اجرای علنی این مجازات و تبعات ،« غیبت » یا « مصلحت » لحاظ بحث آن در تشییع خشونت و ترویج آن می تواند نقش مؤثری ایفاء کند