ترکیب بهینۀ تسهیلات مشارکتی بانک‌های تجاری ایران در بخش‌های اقتصادی با استفاده از نظریۀ فرا مدرن سبد سرمایه‌گذاری

Abstract

تخصیص منابع از جمله فعالیت­های اساسی بانک­ها برای تأمین منافع خود و موکلین‌شان است. یکی از جنبه­های اساسی تخصیص منابع، تعیین ترکیب بهینۀ تسهیلات پرداختی به بخش­های مختلف اقتصادی است. در این مقاله با استفاده از رهیافت نظریۀ فرامدرن سبد سرمایه­گذاری رهیافت میانگین – نیم­واریانس، سبد بهینۀ تسهیلات مشارکتی بانک­های تجاری ایران بررسی شده است. در این روش به‌دلیل تکیه بر مفهوم ریسک نامطلوب، معیار نیم­واریانس، شاخص مناسب اندازه‌گیری ریسک نسبت به معیار واریانس است. بدین‌منظور، میانگین ماهانۀ نرخ بازده سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس که در هر بخش (در دورۀ زمانی90-1387) فعالیت می‌کنند، به‌عنوان معیار نرخ بازده آن بخش استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد در ریسک‌گریزترین حالت، باید حدود 33 درصد تسهیلات مشارکتی به بخش صنعت و معدن، حدود 22 درصد تسهیلات به بخش مسکن و ساختمان و حدود 29 درصد تسهیلات به بخش کشاورزی تخصیص یابد. همچنین سهم تسهیلات بخش خدمات و بازرگانی حدود 16 درصد و از نوع نسبتاً ریسک‌پذیر است؛ به‌گونه­ای‌ که با افزایش درجۀ ریسک­پذیری سیستم بانکی، به بهای کاهش سهم تسهیلات بخش­های صنعت و معدن و مسکن، سهم بهینۀ آن تا حد 26 درصد، افزایش و سپس با افزایش بیشتر، درجۀ ریسک‌پذیری کاهش می‌یابد.<strong> </strong>