اثر عصاره اتانولی گیاهان دارویی شاتره، (Fumaria parviflora)، فرفیون، (Euphorbia helioscopia) و بومادران، (Achillea wilhelmsii) روی شاخص های تغذیه ای حشرات کامل شپشه آرد، (Tribolium castaneum)

Abstract

اثر عصاره اتانولی سه گیاه دارویی Fumaria parviflora (Lamark)، Euphorbia helioscopia L. و Achillea wilhelmsii C. Koch روی شاخص های تغذیه ای حشرات کامل شپشه آرد، Tribolium castaneum (Herbst) بررسی شد. شاخص های نرخ رشد نسبی (RGR)، نرخ مصرف نسبی (RCR)، کارایی تبدیل غذای خورده شده (ECI) و شاخص بازدارندگی تغذیه (FDI) برای ارزیابی اثر ضدتغذیه ای عصاره های گیاهی تعیین شد. تیمارها به روش دیسک آردی در دمای 1±27 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 5±60 درصد و تاریکی ارزیابی شدند. غلظت های 0، 25/0، 5/0، 75/0، 1، 5/1 و 2 درصد از هر عصاره تهیه شد. پس از گذشت 72 ساعت از شروع آزمایش، شاخص های تغذیه محاسبه شدند. مقدار نرخ رشد نسبی، نرخ مصرف نسبی و درصد کارایی تبدیل غذای خورده شده با افزایش غلظت کاهش یافت. در صورتی که درصد شاخص بازدارندگی تغذیه به طور معنی داری با افزایش سطح غلظت افزایش نشان داد. با توجه به یافته های این تحقیق، عصاره فرفیون مؤثرتر از سایر عصاره ها عمل کرده است. به طوری که میانگین کل نرخ رشد نسبی، نرخ مصرف نسبی، کارایی تبدیل غذای خورده شده و شاخص بازدارندگی تغذیه این عصاره به ترتیب 26/0 میلی گرم/میلی گرم/روز، 56/0 میلی گرم/میلی گرم/روز، 40/46 درصد و 37/43 درصد می باشد. به نظر می رسد عصاره فرفیون در کنترل آفات انباری می تواند نقش قابل توجهی داشته باشد.