بررسی فون بال‌ریشکداران(Insecta; Thysanoptera) منطقه کلات در استان خراسان رضوی

Abstract

بال‌ریشکداران از جنبه‌های مختلف دارای اهمیت هستند. تعدادی از آنها به عنوان آفات درجه یک به محصولات کشاورزی خسارت وارد می‌سازند. نقش آنها در انتقال عوامل بیماریزای قارچی، باکتریایی و ویروسی گیاهان ، شکارگری تعدادی از گونه ها بر روی بعضی از حشرات و کنه ها، وهمچنین نقش آنها در کنترل علف‌های هرز از مواردی هستند که دلالت بر اهمیت و لزوم توجه بیشتر به این گروه از حشرات دارند. تا کنون در ایران مطالعاتی به منظور شناسایی فون بال‌ریشکداران مناطق مختلف صورت گرفته و 217 گونه تریپس گزارش گردیده است. در بررسی‌هایی که به منظور جمع‌آوری و شناسایی فون بال‌ریشکداران شهرستان کلات در شمال شرقی استان خراسان رضوی در سال ها ی 93 و 94 انجام گرفت، نمونه های تریپس از روی گیاهان مختلف زراعی،باغی،زینتی و مرتعی جمع آوری و جمعا 40 گونه متعلق به 15 جنس و 4 خانواده شناسایی شدند. از این تعداد 14 گونه برای اولین بار از استان خراسان رضوی گزارش شده است. بیشترین گونه‌های شناسایی شده در منطقه کلات مربوط به زیرراسته Terebrantia بود، از میان خانواده های این زیر راسته، خانواده Thripidae با 11 جنس و 29 گونه غنی ترین خانواده از لحاظ جنس و گونه به شمار میآید. در زیرراسته Tubulifera نیز جنس Haplothris از خانواده Phlaeothripidae دارای بیشترین تعداد گونه شناسایی شده در منطقه کلات بود. در جنس Thrips نیز به ترتیب گونه‌های T. tabaci، T. meridionalis و T. atratus و در جنس Haplothrips نیز H. tritici دارای بیشترین تنوع میزبانی بودند.