تحلیل لجستیک اثر سازه گامه شیردهی بر احتمال وقوع اختلال متابولیکی کاهش چربی شیر در گاوهای هلشتاین ایران

Abstract

به منظور بررسی اثر سازه گامه شیردهی بر احتمال وقوع اختلال متابولیکی کاهش چربی شیر، از تعداد 938047 رکورد روز آزمون متعلق به 108077 رأس گاو شکم اول هلشتاین ایران متعلق به 427 گله که طی سال­های 1374 تا 1388 زایش داشتند، استفاده گردید. بر مبنای مقدار انحراف نسبت درصد چربی به درصد پروتئین برای هر رکورد روز آزمون از میانگین این نسبت برای کل دوره شیردهی و نقطه آستانه ای 12/0-، متغیر وابسته به صورت دوتایی (کد صفر برای عدم وقوع و کد یک برای وقوع اختلال متابولیکی کاهش چربی شیر) تعریف شد. داده­ها توسط یک مدل مختلط خطی تعمیم یافته لجستیک و با کمک رویه GLIMMIX نرم افزار آماری SAS آنالیز شد. در مدل مزبور، اثرات ثابت گامه شیردهی، فصل تولید، نوع اسپرم تلقیح شده بر روی مادر گاو، سن نخستین زایش، گله، نوع گاو (زینه یا اصیل)، سال زایش و اثر تصادفی پدر حیوان قرار داده شد. میانگین احتمال وقوع کاهش چربی شیر از ابتدا (1989/0) تا اواسط دوره شیردهی (3192/0) روندی صعودی و سپس روند رو به کاهش نشان داد. بزرگترین نسبت احتمال وقوع کاهش چربی شیر در ماه پنجم شیردهی نسبت به ماه دهم شیردهی (313/1) بود. با توجه به نتایج حاصل از تحقیق حاضر نتیجه گیری می­شود که توجه به وضعیت تغذیه گاوها در آن بخش از دوره شیردهی که احتمال وقوع افت چربی شیر در آنها بالا است، به دلیل جلوگیری از ضرر و زیان ناشی از تغییرات شدید تولید، از اهمیت اقتصادی برخوردار است.