تأثیر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک بر خشکیدگی درختان سرو نقره‌ای (Cupressus arizonica L.) (مطالعه موردی: جنگل کاری شرق اصفهان)

Abstract

خشکیدگی درختان سرونقره‌ای در جنگل­کاری‌های شرق اصفهان در سال­های اخیر درحال افزایش است. علت اصلی این خشکیدگی کمبود آب و خشکسالی‌های اخیر قلمداد می‌شود. با این حال عدم یکنواختی نرخ خشکیدگی در نواحی مختلف احتمال دخالت سایر عوامل را قوت می‌دهد. در این تحقیق تاثیر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک بر نرخ خشکیدگی درختان سرو نقره‌ای بررسی می‌شود. منطقه جنگل­کاری مورد مطالعه را می‌توان بر اساس تنش‌های محیطی مرتبط به چهار ناحیة جداگانه تفکیک کرد: 1) مجاورت با مراکز جمعیتی؛ 2) مجاورت با راه‌های ارتباطی؛ 3) بیشترین فاصله از مناطق با توان بالای تنش‌زایی و 4) مجاورت با منطقه صنعتی. در هر پلات تمام درختان شامل درختان سالم، درحال خشکیدن، خشکیده و حتی درختان اخیرا قطع شده شمارش شد. همچنین از هر پلات نمونه خاک از عمق 30-0 سانتیمتری برداشت و مورد تجزیه قرار گرفت. بافت خاک، اسیدیته، هدایت الکتریکی، غلظت سدیم در عصاره اشباع، غلظت کلسیم، نسبت جذب سدیم، ظرفیت تبادل کاتیون، درصد نیتروژن کل و فسفر و پتاسیم قابل جذب از پارامترهای مورد اندازه‌گیری بودند. با در نظرگرفتن نرخ خشکیدگی ظاهری، نتایج طرح بلوک‌های کاملا تصادفی نشان داد که خشیدگی درختان در خاک‌های با مقادیر شوری و هدایت الکتریکی بیشتر افزایش می‌یابد. نتایج همچنین گویای اثرگذاری ساختمان خاک بر تنش خشکی بود. خاک‌های تشکیل شده از تمام اندازه ذرات (بافت خاک) مقاومت بیشتری نسبت به خشکی نشان دادند. نتایج همچنین نشان داد که استفاده بیش از حد ازکودهای شیمیایی باعث کاهش مقاومت درختان سرونقره‌ای به تنش خشکی می‌شود.