بررسی علل هیدروژئومورفولوژیکی تشکیل الگوهای چندضلعی در شق‌های دشت یزد-اردکان

Abstract

الگوی مکانیِ پوشش گیاهی به نحوة استقرار گیاهان در عرصة طبیعت اطلاق می‌شود و یا نحوة فیزیکیِ ترتیب قرار گرفتن گیاهان، در هر مقیاسی، تحت عنوان الگوی مکانی تعریف می‌شود. تشکیل الگوی پوشش گیاهی شیوه‌ای است که توسط آن پوشش گیاهی در مقابل کمبود آب مقاومت می‌کند. یکی از انواع جالب توجه الگوهای پوشش گیاهی تشکیل شده در دشت یزد-اردکان الگوی پوشش گیاهی چندضلعی است. در این تحقیق برای اولین بار به بررسی علل هیدروژئومورفولوژیکی توسعه و گسترش این الگوی پوشش گیاهی نادر در رخساره ژئومورفولوژی شق در بخشی از این دشت پرداخته می‌شود. در این مقاله مدل مفهومی گسترش پوشش گیاهی در شق‌ ارائه شده است. همچنین از میان عوامل فیزیکوشیمیایی نمونه خاک های بررسی شده(داخل شق و نمونه های شاهد)، شوری، درصد شن، درصد سیلت و رطوبت اختلاف معنی‌داری دارند. نتایج این تحقیق نشان داد که مهیا شدن بستر مناسب(ایجاد شق همراه با شکسته شدن سخت لایه، ذخیر خاک و بذر مناسب) برای رشد تاغ تنها عامل تعیین‌کننده برای ایجاد توسعه پوشش گیاهی نیست، بلکه برای ایجاد این الگوی پوشش گیاهی خاص عامل محرک(که در اینجا افت سطح سفره آب زیرزمینی همراه با شوک اکوسیستمی است) نیز لازم است.