شاخصه‌های مؤثر در محله‌گزینی شهروندان اصفهانی در بافت تاریخی

Abstract

محله به‌عنوان یک مکان- رفتار مهم، علاوه بر ظرفیت‌های فراوان اجتماعی، فرهنگی و کالبدی، نقش شایان توجهی در محله‌گزینی و گرایش به سکونت دائم شهروندان بر عهده دارد. پرداختن به این مهم از موضوعات اساسی در حیات اجتماعی بافت‌های تاریخی به شمار می‌آید؛ به‌گونه‌ای که متناسب با میزان و عمق شناخت از معیارهای محله‌گزینی، مسکن‌پذیری نیز از دوام و پایداری بیشتری برخوردار خواهد شد. پژوهش با طرح این پرسش که شاخصه‌های محله‌گزینی در بافت تاریخی شهر اصفهان چیست و آیا با جابه‌جایی مکان، شاخصه‌های محله‌گزینی نیز تغییر می‌کند؟ در پی آن است که به مؤلفه‌های مؤثر در انتخاب محله و شناسایی شاخصه‌های مکان‌گزینی در بافت تاریخی اصفهان دست یابد. روش پژوهش کیفی و در حوزه روش‌شناسی متکی به توصیف و تحلیل است. بدین منظور، سه محله درب امام، علیقلی‌آقا و جلفا در بافت تاریخی اصفهان مبتنی بر ماتریس گولر انتخاب‌شده و چهار شاخصه اصلی در محله‌گزینی یعنی امنیت، همسایگی سازگار، دسترسی به مرکز خرید و دسترسی به شبکه حمل‌ونقل عمومی، در نمونه‌ای با تعداد 90 نفر، مورد پرسش قرارگرفته و از طریق آزمون لیکرت دیدگاه پرسش‌شوندگان سنجش شده است؛ سپس با روش AHP، شاخصه‌های محله‌گزینی در محله‌های منتخب، ارزیابی‌شده و ضرایب اهمیت هر یک از شاخصه‌ها محاسبه و تحلیل‌شده است. استنتاج‌ها نشان می‌دهد که شاخصه امنیت بالاترین رتبه را در بین شاخصه‌ها کسب نموده است. همسایگی سازگار، دسترسی به مرکز خرید و شبکه حمل‌ونقل عمومی اولویت‌های مهم بعدی محله‌گزینی از سوی ساکنان تعیین‌شده‌اند و از این حیث، محله علیقلی‌آقا بالاترین رتبه در میان محله‌های بررسی‌شده را به خود اختصاص داده است.