اولویت‌های قابلیت پیاده‌محوری در خیابان‌های شهری، مورد مطالعاتی: مقایسه تطبیقی خیابان‌های شش‌گانه بافت مرکزی شهر همدان

Abstract

امروزه توسعه کالبدی شهرها، حجم زیاد ترافیک، آلودگی محیط‌زیست و کاهش سطح سلامت عمومی شهروندان، از پیامدهای رویکرد اتومبیل‌محور در شهرهای معاصر می‌باشد که با ورود خودروها به عرصه‌های مختلف شهری، شاهد تداخل حرکت سواره و پیاده و در پی آن عدم توجه به پیاده‌روها و نادیده گرفتن تأثیر پیاده‌روی بر سلامت افراد می‌باشد. همچنین در چند سال اخیر کاهش قابل ملاحظه در پیاده‌روی به‌عنوان زنگ خطری در علم پزشکی به‌حساب درآمد؛ تا آنجا که تحقیقات اخیر سلامت که بیش از هر چیز بر فعالیت‌های فیزیکی و تغذیه، به‌عنوان مهم‌ترین عامل مؤثر بر سلامت عمومی، متمرکز است، نشان می‌دهد که پیاده‌روی، فعالیت فیزیکی ارزشمندی است که برای دستیابی به سلامت عمومی جامعه قابل سرمایه‌گذاری است. مقاله حاضر بر آن است تا پس از تعریف خیابان‌ها و پیاده‌روها و پیشینه شکل‌گیری آن‌ها، از روش مطالعات اسنادی و با روش پیمایشی و تهیه 382 پرسش‌نامه با 37 سؤال از عابرین شش خیابان منشعب شده از میدان امام همدان، مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرد. بدین‌ترتیب عوامل و اولویت‌های تأثیرگذار در ارتقاء خیابان‌های شهری به‌لحاظ قابلیت پیاده‌محوری شناسایی شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که دو عامل اصلی کالبدی شامل عوامل ساختاری، عوامل عملکردی، عوامل زیباشناختی، زیست‌محیطی و انسانی شامل امنیت، تعاملات اجتماعی، حس مکان و خاطرات جمعی به‌عنوان عوامل مؤثر در اولویت قابلیت پیاده‌محوری در خیابان‌های شهری می‌باشند. بر این اساس شاخص‌های کالبدی به ترتیب در خیابان‌های بوعلی، شریعتی، تختی، باباطاهر، اکباتان و شهدا و شاخص‌های انسانی به ترتیب در خیابان‌های بوعلی، شریعتی، باباطاهر، اکباتان، شهدا و تختی در اولویت قرار دارند.