خوانشی از دگرگونی شهر در عصر اطلاعات و جهانی شدن

Abstract

هدف نوشتار حاضر نیل به تصویری بیش و کم روشن از دگرگونی های شهر در عصر اطلاعات و جهانی شدن است و آنکه این دگرگونی ها که ماحصل آن از دید بسیاری از اندیشمندان، فرآیندهای جهانی شدن و جهانی سازی و فروریختن ساختارهای معمول و باز تعریف آن ها در قالب مفاهیم جهانی است چگونه شکل شهرها را تغییر می دهد. پژوهش در این نوشتار مبتنی بر روش تبیینی – تحلیلی است که با توجه به کیفی بودن مسئله، تحلیل به شیوه تطبیقی انجام شده است. سعی بر آن است با مرور نوشتگان و آرای صاحب نظران، جنبه هایی از این تحولات در رابطه با شهر بررسی شود، مهم ترین ویژگی تبعی آن ها یعنی مقوله شهرهای جهانی مورد مداقه گیرد و دگرگونی های ناشی از آن در ابعاد کالبدی و غیر کالبدی شهر و فضای شهری مورد تحلیل و تطبیق قرار گیرد. حالتی که در آن توسعه شهری به کمک فضاهای سایبری و در همپوشی با واقعیت موجود به عنوان مکمل فضاهای شهری، به صورت هیبریدی و با منطق شبکه ای معنادار می شود. خصوصیت چنین فضایی تسلط بر محدودیت های زمانی و مکانی است که عموماً باعث گردیده مسائل بنیادی زندگی انسان امروزی بردی جهانی پیدا کنند، جامعه جهانی بیش از پیش وابسته شود و بسیاری از فرآیندهای جهانی شدن شکل بگیرند که خود به تبع، شکل گیری مراکزی فرا منطقه ای را در قالب شهرهای جهانی در پی داشته است. نتیجه همه این دگرگونی ها ارائه ی تعریف جدیدی از زمان و جغرافیا به صورت اجتماعات فراملی و چندگانگی فرهنگی است. فضاهای شهری و طراحی آن در این شرایط باز تعریف می شود و قالب های مفهومی، هندسی و شکلی جدیدی در لای هها و مقیاس های مختلف شهر بر پایه سیستم شبکه ای شهرها و مبتنی بر رویه ی طراحی جدید، منتج از شرایط اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و فنی- تکنیکی جدید شکل می گیرد.