پارامترهای جمعیتی بید گوجه فرنگی Tuta absoluta (Meyrick) (Lep.:Gelechiidae) روی سه گونه‌ی گیاهی تیره‌ی بادمجانیان در شرایط آزمایشگاهی

Abstract

<strong>چکیده </strong><br /> بید گوجه فرنگی<em>Tuta absoluta </em>(Meyrick) یکی از آفات کلیدی و خطرناک گیاهان تیره‌ی بادمجانیان به ویژه گوجه‌فرنگی است. این حشره، آفتی محدودخوار است که موطن اصلی آن امریکای جنوبی و کشور پرو می‌باشد. بدلیل اهمیت بالای آفت و خسارت جبران ناپذیر آن روی تیره‌ی بادمجانیان، پارامترهای جمعیتی این حشره روی میزبان‌های گوجه­فرنگی، بادمجان و فلفل با تهیه‎ی جدول زندگی، تعیین گردید. آزمایش‌ها در شرایط دمایی ºC1±25، رطوبت نسبی 5±60% و دوره‌ی نوری 8 : 16 ساعت (تاریکی: روشنایی) در اطاقک رشد انجام شد. برای تهیه‌ی جدول زندگی، ابتدا بید گوجه­فرنگی برای دو نسل متوالی روی هر گیاه پرورش داده شد و از تخم های نسل سوم برای انجام آزمایش‌ها استفاده گردید. برای آنالیز داده‌ها از برنامه TWO SEX – MS Chart استفاده شد. بر این اساس مقدارهای <em>r_m</em>، <em>λ</em>،<em>Ro</em> و <em>T</em> بید گوجه‌فرنگی به ترتیب برای گوجه‌فرنگی و بادمجان برابر با (006/0±094/0و005/0±0615/0 ^1-روز)، ( 007/0±098/1 و 006/0±063/1 ^1- روز)، (72/4±48/22 و26/2±95/10 ماده/ نتاج) و (32/0±35/33 و 27/0±90/38 روز) بدست آمد. از طرفی بید گوجه‌فرنگی، چرخه زندگی خود را روی فلفل تکمیل ننمود. نتایج بدست آمده روی میزبان‌های مختلف اختلاف معنی ‌داری نشان می‌دهند. از این نتایج می‌توان در جهت اجرای یک برنامه موفقIPM علیه بید گوجه‌فرنگی در مزارع و گلخانه‌های کشت گیاهان خانواده بادمجانیان استفاده کرد.