بررسی نشانه‌شناختی پدیده انگشتر در میدان نقش‌جهان اصفهان

Abstract

<span lang="FA">در این مقاله پدیده انگشتر به‌عنوان نماد و نشانه‌ای از فرهنگ در میدان نقش‌جهان اصفهان، بررسی نشانه­شناختی شده است. همان‌گونه که در متون اسلامی نیز آمده است، انگشتر دارای کارکردهای مادی و معنوی است و در همه اعصار مورد استقبال مردم بوده و متناسب با باورها و فرهنگ خود از آن بهره ‌برده‌اند. ازآنجا‌که نمادها و نشانه‌ها جایگاهی بی‌بدیل در حفظ و ترویج فرهنگ دارند، توجه به پدیده انگشتر از بعد فرهنگی دارای ارزش و اولویت بسزایی است. نگارنده، انگشتر را دارای معنا و مفهوم فرهنگی دانسته و با بهره‌گیری از فنون گوناگون، ازجمله مصاحبه، مشاهده، مشارکت و بررسی اسناد، کارکردهای آشکار و پنهان، دلالت‌های صریح و ضمنی و همچنین جنبه اسطوره‌ای آن را بررسی کرده است. این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه یک شیء به‌ظاهر معمولی بر ارزش‌ها و باورها دلالت دارد. نگارنده طبق سنت نشانه‌شناسی از سطوح معنای انگشتر عبور کرده و به جست‌وجوی معنا و مفهوم این پدیده در اعماق ذهن افراد و توصیف آن معانی پرداخته است. کارکرد آشکار انگشتر تزئینی است، اما انگشتر حاوی کارکردهای پنهان ارتباطی و اقتصادی است. معنای صریح انگشتر «</span><span class="a"><span lang="FA">زینت</span></span><span lang="FA">»، «</span><span class="a"><span lang="FA">حلقه ازدواج</span></span><span lang="FA">»، «</span><span class="a"><span lang="FA">مهر/ خاتم</span></span><span lang="FA">» است، اما معنای عمیق و مضمر آن «</span><span class="a"><span lang="FA">هویت اجتماعی</span></span><span lang="FA">» است.</span>