تأثیر سویه‌های مختلف Azotobacter chroococcum بر صفات مرفوفیزیولوژیک و اجزای عملکرد کلزا (Brassica napus L.)

Abstract

به منظور بررسی اثر سویه­های مختلف Azotobacter chroococcum بر صفات مرفوفیزیولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد کلزای پاییزه(Brassica napus L.) ، آزمایشی به صورت طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. تیمارهای مورد استفاده شامل تلقیح بذری انواع سویه­های ازتوباکتر (سویه های 6، 9، 11، 12، 13، 14، 15، 16، 19، 21، 23، 25، 28، 35 و 38) و کاربرد کودهای شیمیایی (کاربرد کود اوره به طور کامل) و شرایط بدون تلقیح بذر (تیمار شاهد) بودند. نتایج نشان داد که ازتوباکتر بر تمامی صفات به جز ارتفاع گیاه، وزن هزار دانه، قطر ساقه و تعداد شاخه فرعی اثر معنی­داری داشت. تیمار تلقیح با سویه 35 ازتوباکتر بیشترین فاصله اولین شاخه فرعی خورجین­دار تا زمین را دارا بود، درحالی که سویه 14 ازتوباکتر بیشترین طول خورجین، وزن خشک و تعداد دانه در خورجین را به خود اختصاص داد. ازتوباکتر سویه 12 نیز بیشترین قطر ساقه، سطح برگ، وزن خشک و عملکرد دانه و اجزای عملکرد را ایجاد کرد. به طور کلی سویه­های 12، 14 و 9 ازتوباکتر نسبت به سایر سویه­ها اثر مثبت بیشتری بر صفات مورد بررسی نشان دادند. نتایج این آزمایش نشان داد که استفاده از ازتوباکتر کروکوکوم باعث افزایش صفات کمی و کیفی کلزا نسبت به کاربرد کود اوره کامل می­شود و ضمن صرفه جوئی در مصرف کود و کاهش تخریب محیط زیست می­توان از آن به عنوان مکمل کود شیمیائی اوره استفاده کرد.