معانی دوگانه ضرورت نزد ابنسینا: پاسخ به اشکالی مشهور در قیاس موجهات ارسطو
دریافت مدرک
FullText
اندازه فایل:
517.9کیلوبایتنوع فايل (MIME):
PDFنوع مدرک
Textعلمی ـ پژوهشی
زبان مدرک
فارسیچکیده
در میان مسائل موردبحث ارسطو در دانش منطق، قیاس موجهات جایگاه ویژهای دارد و از عصر باستان تا دوران معاصر محل مناقشه بوده است؛ ازجمله مباحث بسیار پرمناقشه در ذیل قیاس موجهات، نتیجه حاصل از قیاسی است که جهت صغرای آن اطلاق و جهت کبرای آن ضرورت باشد. درحالیکه ارسطو جهت نتیجه این قیاس را ضرورت میداند، برخی پسینیان او این نتیجه را رد کردهاند. فرض مدافعان ارسطو مبتنی بر پذیرش همگونی حدود قیاس است و بهطور خاص با استناد به نظریه حملپذیرها در جدل، روشن میشود مثالهای نقض ارائهشده با نظر به شروط ارسطو برای حملپذیرها، قابلپذیرش نیست؛ ولی این نگرش مستلزم آن است که ضرورت کتاب قیاس و برهان متفاوت از هم باشد و نسبت میان این دو کتاب مبهم بماند. این مقاله پس از شرح مسئله نزد ارسطو و راهحل شارحان او، با تمرکز بر آثار ابنسینا نشان میدهد در سنت منطق اسلامی، با طرح تمایز میان قضایای ضروری ذاتی و ضروری وصفی، راهحلی متفاوت از شارحان ارسطو برای دفع این اشکال طرح شده است. راهحلی که میتواند نسبت میان ضرورت در کتاب قیاس و برهان را نیز تبیین کند و مانع از مبهمماندن نسبت میان این دو کتاب شود.
کلید واژگان
ارسطوابنسینا
کتاب قیاس
کتاب برهان
ضرورت ذاتی
ضرورت وصفی
منطق
شماره نشریه
60تاریخ نشر
2019-01-211397-11-01
ناشر
دانشگاه امام صادق علیه السلام پردیس خواهرانThe Women's College of the University of Imam Sadiq
سازمان پدید آورنده
استادیار گروه فلسفه دانشگاه تهران، تهران، ایرانشاپا
2538-52752538-5267
