بازنگری در وضعیت گونه‌های جنسL. Trigonella (بخشه Bucerates Boiss.) در ایران

Abstract

شنبلیله (<em>Trigonella</em> L.)، یکی از جنس‌های زراعی و مرتعی تیره بقولات (Fabaceae) مشتمل بر گونه­هایی با برگ­های مرکب سه برگچه‌ای است. بخشه <em>Bucerates</em>، بزرگترین بخشه و با حضور ۱۰ گونه در ایران می‌باشد. باتوجه به شباهت‌های مشاهده شده در صفات ریخت شناسی جام گل دراین بخشه با جنس <em>Medicago</em>، مطالعه فنتیکی ۱۲ گونه از جنس<em>Trigonella</em><em>، </em>۶ گونه از جنس <em>Medicago</em>، ۱ گونه از جنس <em>Melilotus</em>، و ۱ گونه از جنس <em>Trifolium</em>، انجام گرفت. تاکسونومی عددی با استفاده از ۶۰ صفت ریخت شناسی در۲۰ گونه مذکور انجام گرفت. تجزیه خوشه‌ای به روش Average linkage، دو گروه اصلی را مشخص نمود. گونه <em>Melilotus officinalis</em> و گونه <em>Trifolium scabrum</em>هرکدام در شاخه‌های مجزا از سایرگونه‌ها قرار گرفتند. گونه­های بخشه <em>Bucerates</em> یک گروه مجزا از سایرگونه‌های جنس<em>Trigonella</em>را تشکیلدادند و براساس مشابهت در صفات ریخت شناسی جام گل و وجود مکانیسم گرده افشانی در مجاورتجنس<em>Medicago</em>قرار گرفتند که احتمال انتقال گونه‌های این بخشه را در جنس <em>Medicago</em> قوت می‌بخشد. کرکداری کاسه گل و رگبندی سطح نیام از مهمترین صفات در تفکیک گونه‌ی <em>T. geminiflora</em>، از گونه <em>T. monantha</em> می‌باشد که سابقاَ به عنوان زیر گونه‌ی گونه مذکور معرفی شدند.