تحلیلی بر فن‌آوری و مدیریت گیاه آبی آزولا (Azolla filiculoides) و کاربردهای مختلف آن

Abstract

اجزا حیات مانند یک زنجیره به هم متصل است و همین اتصال باعث می‌شود که هنگام مطالعه، انسان به بررسی عوامل دیگر هم بپردازد. Azolla filiculoides یک گونه مهاجم بوده که در حوضچه‌های پرورش ماهی، مزارع برنج شمال ایران و تالاب بین‌المللی انزلی رشد کرده و تبدیل به معضل زیست‌محیطی شده است. آزولا یک گونه سرخس آبزی شناور هست که سطوح وسیعی از اکوسیستم‌های آبی را اشغال می‌کند. رشد بیش از حد این گیاه در دریاچه‌ها، برکه‌ها، تالاب‌ها و... موجب دخالت در استفاده از منابع آب توسط انسان، تاثیر نامطلوب بر کیفیت آب و ایجاد مشکلات اکولوژیکی بر سایر گونه‌های گیاهی و جانوری می‌شود. آزولا مهمان ناخوانده‌ای بود که در سال 1363 برای پرورش برنج وارد ایران شد. قابلیت‌های منحصر به فرد این گیاه باعث شد که هیچ کنترلی بر روی آن صورت نگیرد و این گیاه به طور وسیعی در شمال کشور رشد کند و در سطح تالاب‌ها و مزارع برنج بیشتر به عنوان معضل زیست‌محیطی و گیاهی مهاجم شناخته شود تا گیاهی مفید. این سرخس آبزی بدون تحقیقات جامع در مورد مورفولوژی و نحوه رشد، و فقط برای افزایش تولید برنج وارد ایران شد. با توجه به پراکنش وسیع آزولا، رشد سریع و قابلیت تثبیت ازت، ضروری است تا با انجام اقدامات مدیریتی مناسب، رشد وتکثیر این گونه گیاهی را کنترل نمود تا علاوه بر جلوگیری از برهم خوردن تعادل اکولوژیکی اکوسیستم‌های آبی از این گیاه جهت مصارف مختلف استفاده بهینه نمود.