ریزازدیادی سیکلامن ایرانی (Cyclamen persicum Mill.)

Abstract

سیکلامن یا نگونسار (Cyclamen persicum Mill.) گیاه ژوخه‌ای چند‌ساله متعلق به خانواده‌ی Myrsinaceae (پامچال یا Primulaceae سابق) و دارای 22 گونه می‌باشد. گونه‌های سیکلامن، بومی نواحی مدیترانه‌ای و اروپای مرکزی می‌باشند و در سراسر نواحی معتدله کشت می‌شود. سیکلامن ایرانی یکی از مهم‌ترین محصولات زینتی است که به عنوان یک گل گلدانی گلدار برای تولید در زمستان در سراسر جهان به فروش می‌رسد. سیکلامن ایرانی با داشتن رنگ‌های متنوع، مهم‌ترین و ارزشمندترین گونه گلدانی سیکلامن‌ها محسوب می‌شود. برای افزایش سرعت تکثیر این گیاه، بذرها به عنوان ریزنمونه‌ها در محیط کشت موراشیک و اسکوگ (MS) به همراه ترکیبی از غلظت‌های صفر، 5/0، 1، 5/1‌ و 2 میلی‌گرم بر لیتر از هر دوی تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی نفتالین استیک اسید (NAA) و 6-بنزیل آدنین (BA) کشت شدند. نتایج نشان داد که ‌‌بیشترین تعداد برگ (20/6 در هر گیاه) و بالاترین درصد جوانه‌زنی (50/83 درصد) در ریزنمونه‌های کشت‌شده در محیط حاوی 1 میلی‌گرم در لیتر BA همراه با 1 میلی‌گرم در لیتر NAA به دست آمدند. بیشترین سطح برگ (با میانگین 70/16 میلی‌متر) و بیشترین تعداد ریشه (15/6 در هر گیاه) در تیمار 5/1 میلی‌گرم در لیتر BA همراه با 5/1 میلی‌گرم در لیتر NAA مشاهده گردیدند. صفات طول برگ و طول ریشه نیز اندازه‌گیری شدند. تجزیه‌ی همبستگی صفات مورد مطالعه با یکدیگر نشان داد که بیشترین همبستگی بین تعداد برگ و تعداد ریشه دیده شد.