مقایسه تولید سلولاز در سلول‌های جهش‌یافتۀ Trichoderma parceramosume PTCC5140

Abstract

<strong>مقدمه:</strong> سلولز فراوان­ترین پلیمر زیستی در طبیعت است. کمپلکس آنزیمی سلولاز از سه آنزیم اندوگلوکاناز، سلوبیوهیدرولاز و β-گلوکوزیداز تشکیل شده است. گلوکز آزادشده از هیدرولیز آنزیمی سلولز به‌عنوان یک سوبسترای مناسب در زیست‌فناوری استفاده می­شود. ‏‏<br /> <strong>مواد و روش‏‏ها:</strong> در این پژوهش ۷ گونۀ مختلف از جنس<em>Trichoderma</em>از مرکز کلکسیون میکروارگانیسم­های صنعتی ایران دریافت و فعالیت سلولازی در آنها بررسی شد. کربوکسی‌متیل سلولز، آویسل و سلوبیوز به‌ترتیب به‌عنوان سوبسترای سنجش فعالیت آنزیم­های اندوگلوکاناز، اگزوگلوکاناز و سلوبیاز استفاده شد و همچنین زیست‌تودۀ خشک سلولی و روند تولید آنزیم بررسی شد. درنهایت جهش‌زایی با اسید نیترو ۲/۰ مولار انجام شد.<br /> <strong>نتایج: </strong>براساس سنجش فعالیت آنزیمی از بین ۷ گونۀ مختلف تریکودرما، <em>PTCC5140</em> <em>Trichoderma parceramosume</em> به‌عنوان بهترین سویه با بالاترین فعالیت سلولولیتیک انتخاب شد. این سویه با داشتن فعالیت اندوگلوکانازی ۱۸۲/۰ واحد در میلی­لیتر، فعالیت اگزوگلوکانازی ۵۳۸/۰ واحد در میلی­لیتر و فعالیت سلوبیازی ۱۰۹/۰ واحد در میلی­لیتر به‌عنوان سویه­ای که بالاترین فعالیت را در هر سه آنزیم داشت انتخاب شد. جهش‌زایی تصادفی سویۀ والد و انتخاب سویه‌های جهش‌یافته منجر به تولید 4 سویۀ جهش‌یافتۀ پایدار شد که میزان تولید آنزیم در آنها از 2 تا 11 برابر بیشتر از سویۀ والد بود.<br /> <strong>بحث و نتیجه‏گیری:</strong> بررسی سلولاز تولیدشده در جهش‌یافته­های حاصل از <em>PTCC</em> <em>5140</em> <em>T. parceramosume</em>نشان داد که استفاده از روش جهش­زایی، با افزایش 2 تا 11 برابری فعالیت آنزیمی می­تواند به‌عنوان روش مناسبی برای افزایش فعالیت کمپلکس آنزیمی سلولاز باشد. جهش‌یافته­های به‌دست‌آمده در این پژوهش، می‌توانند به‌عنوان انتخابی مناسب جهت فرآیندهای تبدیل سلولز به سوبستراهای ساده­تر مطرح باشند. ‏‏