تأثیر کلرهگزیدین بر بیوفیلم برخی باکتری‌های بیمار‏ی‏‏زای انسانی جدا شده از عفونت‌ های بیمارستانی

Abstract

<strong>مقدمه:</strong> بیوفیلم‌ها جمعیتی از سلول‌های باکتری هستند که با تولید پلی‌مر‌های خارج سلولی و ایجاد ماتریکس اگزو‌پلی‌ ساکاریدی موجب اتصال برگشت‌ناپذیر باکتری‏ها ‏‏به سطوح می‌شوند. ایجاد بیوفیلم باعث مقاومت باکتری نسبت به عوامل ضد میکروبی شده و می‌تواند به بروز مشکلات حاد در این زمینه منجر شود. ‏‏‏‏‏ <strong>مواد و روش‏‏‏ها:</strong> بررسی حاضر با هدف ارزیابی تشکیل بیوفیلم در برخی ایزوله‏های ‏‏<em>سودوموناس آئروجینوزا</em> (13 مورد)، <em>استافیلوکوکوس اورئوس</em> (13 مورد)، <em>انتروباکتر</em> (13 مورد) و <em>اسینتوباکتر</em> (13 مورد) جدا شده از عفونت‌های انسانی بیمارستان الزهرا اصفهان انجام گرفت.‏ ‏جدایه‏ها با استفاده از آزمون‏‏‏های بیوشیمیایی تأیید شدند و در ادامه حداقل غلظت مهار کننده (MIC) کلرهگزیدین و تأثیر آن بر روی رشد پلانکتونی و تشکیل بیوفیلم توسط این جدایه‏‏‏ها بررسی شد. تجزیه‏های ‏‏‏آماری و رسم نمودار‏ها ‏‏‏با استفاده از نرم افزار‏های ‏‏‏SPSS نسخه ٢٠ و Excel انجام شد. ‏ <strong>نتایج:</strong> همه‌ جدایه‌ها (52 مورد) بیوفیلم تولید کردند. میانگین حداقل غلظت مهارکننده کلرهگزیدین برای باکتری‌های <em>سودوموناس آئروژینوزا‏‏‏</em>، <em>استافیلوکوکوس اورئوس</em>، <em>انتروباکتر</em> و <em>اسینتوباکتر</em> به ترتیب 001/0، 00013/0، 001/0 و 00003/0 گرم بر میلی‌لیتر بود. رشد پلانکتونی باکتری <em>سودوموناس آئروژینوزا‏‏‏</em> و <em>انتروباکتر</em> در حضور کلرهگزیدین در 60 درصد موارد در MIC 4/1 و در 40 درصد موارد در MIC‏ ‏8/1 و برای باکتری‏های ‏‏‏<em>اسینتوباکتر</em> و <em>استافیلوکوکوس</em> <em>اورئوس</em> 40 درصد موارد در MIC‏ ‏4/1 و 60 درصد موارد در MIC‏ ‏8/1 مهار شده بود. بیوفیلم در هیچ یک از رقت‌های MIC و MIC2 تولید نشد، و با کاهش رقت ضدغقونی کننده قدرت تشکیل بیوفیلم به شکل معنادار‏‏‏ی افزایش پیدا کرد. <strong>بحث و نتیجه‏ ‏گیری:</strong> نتایج نشان داد که استفاده از کلرهگزیدین در غلظت‌های مناسب (MIC) می‌تواند از تشکیل بیوفیلم در گونه‌های مختلف باکتری‏های ‏‏عامل عفونت‏های ‏‏بیمارستانی جلوگیری کند اما دوزهایی از کلرهگزیدین که کم‏تر از MIC هستند می‌توانند محرک تولید بیوفیلم باشند.