بررسی حقوق مترددین مرزی غیرمجاز از منظر موازین بین‌المللی حقوق بشر و نظام حقوقی ایران

Abstract

اگرچه مترددین مرزی غیرمجاز، از حق‌ها و آزادی‌های پیش‌بینی‌شده معمول برای خارجیان دارای مجوز، محروم خواهند شد. اما از منظر حقوق بین‌الملل، دولت‌ها، ملزم به برخوردار نمودن این دسته از بیگانگان، از حق‌ها و آزادی‌هایی که عمده آن‌ها دارای منشاء حقوق بشری است، می‌باشند. هدف این مقاله، بررسی حق‌ها و آزادی‌های مترددین مرزی غیرمجاز در نظام حقوق بین‌الملل و میزان پایبندی نظام حقوقی ایران به این حق‌ها و آزادی‌ها می‌باشد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است که بامطالعه کتابخانه‌ای و اسنادی منابع حقوق بین‌الملل، حق‌ها و آزادی‌های بیگانگان، با روش قیاسی مورد ارزیابی قرار گرفته است. سپس، با رویکرد تحلیلی و روش استقرائی، تک‌تک این حق‌ها، بحث و بررسی شده است. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که هرچند مترددین مرزی غیرمجاز، الزامات قانونی ورود به کشور را رعایت ننموده‌اند لیکن دارای حق‌ها و آزادی‌هایی مانند، حق حیات، حق داشتن تابعیت، حق آزادی بیان و عقیده و یا حق بازگشت به موطن اصلی خود، هستند که به‌موجب موازین بین‌المللی، باید مراعات گردند. نظام حقوقی ایران نیز به تاسی از تعهدات بین‌المللی ایجادشده و همچنین آموزه‌های دینی و مبانی اسلام، خود را متعهد به حق‌ها و آزادی‌های انسانی مترددین غیرمجاز مرزی نموده که در قانون اساسی و قوانین موضوعه تبلوریافته است.