تأثیر تحولات اقتصادی جمهوری آذربایجان بر هویت‌های هم‌زیست در نواحی آذری نشین ایران

Abstract

کشور آذربایجان با توجه به ویژگی‌های ژئوپلیتیکی، فاقد یک کشور همسایه با هویت قومی، زبانی و فرهنگی مشترک و یک شریک استراتژیک است. در بخش جنوبی آن به‌رغم اشتراکات فراوان با ایران، دولت‌مردان و قدرت‌های فرا منطقه‌ای تلاش نموده‌اند تا همواره به‌عنوان سیاسی متفاوت نسبت به ایران در منطقه نقش‌آفرین باشد. اگرچه آذربایجان فعلاً دارای روابط نسبتاً خوب با ایران است، اما در صورت تحریک‌های قومی، می‌تواند زمینه‌ساز جدایی‌طلبی استان‌های آذری­نشین ایران را فراهم سازد. لذا هدف این پژوهش بررسی آثار تحولات اقتصادی آذربایجان بر هویت‌های همزیست در مناطق آذری نشین شمال غرب ایران می‌باشد. روش پژوهش ترکیبی از (کمی و کیفی) می­باشد. ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت و روش توصیفی است. جهت نرمال و یا غیر نرمال بودن داده‌های پرسشنامه از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، و برای سنجش پایایی مقادیر نیز از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد اقدامات توسعه‌ای آذربایجان موفقیت‌هایی را در حوزه اقتصادی به دست آورده که روند هویت‌یابی قومی در این کشور را سرعت بخشیده و همین امر، هویت‌های همزیست شامل هویت‌های ملی، دینی و قومی در میان استان‌های آذرنشین ایران را دچار بازاندیشی یا باز چینش کرده است. به‌گونه‌ای که در میان بخشی از آنان، سلسله‌مراتب بینا ذهنی هویت‌های همزیست، هویت قومی به جایگاه اولیه ارتقاءیافته و می‌تواند مسائلی رابین دو کشور ایجاد کند.