واکاوی تهدید پدیده‌های قومی مذهبی و تأثیر آن بر امنیت مرزهای شمال غرب ایران

Abstract

زمینه و هدف: پدیده‌های قومی_مذهبی برای بعضی از کشورها چالش‌های متعددی داشته و دولتمردان این کشورها، در برخی مواقع با بحران‌هایی گوناگون مواجه نموده که وحدت و انسجام داخلی‌شان را در معرض تهدید قرار می‌دهد. امروزه، قوم‌گرایی مذهبی- افراطی، منشأ درگیری‌های مسلحانه خشونت‌بار در بخش‌هایی از جهان شده که فرسایش قدرت دولت‌ها و ملت‌ها را به دنبال داشته است. به‌بیان‌دیگر، ناسیونالیسم قومی مذهبی در برخی از کشورها، یکپارچگی ملی و شیرازه جامعه را نشانه گرفته است. کشور ج.ا.ایران به دلیل واقع‌شدن و همسایگی با کانون‌ها از این پدیده مصون نبوده به‌طوری‌که مرزهای شمال غرب کشور می‌تواند زمینه این پدیده‌ها باشد، با توجه به اهمیت موضوع، این پژوهش باهدف واکاوی پدیده‌های قومی مذهبی و شناخت تأثیر آن بر امنیت مرزهای شمال غرب ایران انجام‌گرفته است. روش: روش پژوهش توصیفی – تحلیلی و شیوه انجام پیمایشی بوده و برای گردآوری داده‌ها از اسناد و مدارک موجود و پرسشنامه محقق ساخته بر اساس طیف پنج گزینه‌ای لیکرت استفاده و برای تعیین اعتبار پرسشنامه از نظر خبرگان و نخبگان بااطلاع به حوزه پژوهش (تکنیک اعتبار صوری) و برای تعیین میزان پایایی سؤالات در مرحله پیش‌آزمون از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید. جامعه آماری شامل کارشناسان نظامی انتظامی امنیتی و سایر مطلعین حوزه امنیت در مناطق شمال غرب کشور بوده و جهت محاسبه حجم نمونه پژوهش، به تعداد 140 نفر طبق جدول شماره مورگان به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک استفاده و با استفاده از روش‌های و آزمون‌های تحلیل آماری شامل آزمون تی، تک نمونه‌ای، آزمون فریدمن و ضریب همبستگی پیرسون بود و نرم‌افزار spss، مورد تجزیه‌وتحلیل واقع گردید. یافته‌ها و نتایج: یافته‌های پژوهش مبین آن است که میانگین نمره کسب‌شده در متغیر امنیت مناطق مرزی از لحاظ آماری تفاوت معناداری دارد. این یافته‌ها به معنای آن است که میزان تأثیر تهدیدات پدیده‌های قومی – مذهبی افراطی بر امنیت مناطق شمال غرب کشور در حد بالاتر از متوسط و زیاد قرار دارد. همچنین در پاسخ به این مقوله که ترتیب تهدیدات پدیده‌های قومی – مذهبی افراطی بر امنیت مرزهای شمال غرب کشور چگونه است نتایج نشان داد که بین تأثیرگذاری تهدیدات پدیده‌های قومی – مذهبی افراطی بر امنیت مناطق مرزی شمال غرب کشور با توجه به میانگین‌های رتبه‌ای تفاوت معناداری مشاهده می‌شود. رتبه‌بندی تهدیدات پدیده‌های قومی – مذهبی افراطی به ترتیب بر 1-امنیت فرهنگی-اجتماعی 2- امنیت سیاسی 3- امنیت اقتصادی 4- امنیت نظامی می‌باشد.