عوامل جغرافیائی مؤثر بر قاچاق موادمخدر از مرز استان هرمزگان

Abstract

خصوصیات محیطی و ویژگی‌های مکانی از عوامل مؤثر بر ارتکاب انواع گوناگون جرایم محسوب می‌شود؛ به شکلی که فرصت‌های ارتکاب جرم را برای مجرمان تسهیل یا با محدودیت‌هایی مواجه می‌کند. برابر مصوبات قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، نیروی انتظامی مسئول برخورد با هرگونه اعمال مجرمانه‌ای است که در جامعه به وقوع می‌پیوندد؛ این مسئله خود لزوم توجه به ویژگی‌های جغرافیائی را به عنوان متغیری تأثیرگذار در بروز و یا جلوگیری از وقوع جرم ضروری می‌سازد. روند افزایشی کشفیات 55 درصدی مواد مخدر در استان هرمزگان از سال 1390 به بعد، حکایت از تشدید قاچاق مواد مخدر به‌ویژه در مبادی ورودی استان از جمله مرزهای گسترده آبی بین‌المللی و استان‌های هم‌جوار دارد. هدف از این تحقیق شناسایی عوامل جغرافیائی مؤثر بر افزایش قاچاق مواد مخدر و علل تغییر مسیر ترانزیت از شرق کشور به سمت این استان می‌باشد. در این تحقیق با استفاده از روش پس‌رویداد علی، ابتدا 50 مورد از پرونده‌های کشف مواد مخدر در سطح استان بررسی و با برخی از متهمان آن مصاحبه شده است. در ادامه با استفاده از روش‌های پیمایشی، پرسشنامه‌ای حاوی 21 سؤال پنج‌گزینه‌ای در طیف لیکرت تهیه و در میان جامعه آماری این تحقیق به تعداد 100 نفر از خبرگان و دست‌اندرکاران مبارزه با مواد مخدر در بخش‌های مختلف استانداری، نیروی انتظامی و صاحب‌نظران دانشگاهی توزیع شده است. پاسخ‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آزمون تی ارزیابی و با نرم‌افزار اس.پی. اس. اس تجزیه و تحلیل شد. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که قابلیت‌های طبیعی و جغرافیائی استان از جمله وجود مرز طولانی از یک طرف و اقدامات پیشگیری وضعی در مرزهای شرقی کشور از سوی دیگر، مهم‌ترین عامل مؤثر بر تغییر مسیر انتقال مواد مخدر به سمت استان هرمزگان می‌باشد. علاوه‌ بر این، برخورداری از زیرساخت‌های مناسب و قابل توجه ترانزیتی کالا و خلأهای امنیتی و انتظامی در مسیر شبکه‌های مواصلاتی جذابیت استان را برای این منظور افزایش داده است.