ارزیابی مهمترین عوامل مؤثر بر قاچاق کالا و سوخت و بررسی تأثیرات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن بر منطقه (نمونه موردی: دهستان مرگور)

Abstract

یکی از مهمترین معضلات و چالش‌های کشورهای در حال توسعه فساد مالی ناشی از اقتصاد زیرزمینی و مصداق بارز آن قاچاق می‌باشد. کشور ما نیز به عنوان یک کشور در حال توسعه، اخیراً با نوع جدیدی از قاچاق کالا در حوزه فرآورده‌های سوختی مواجه گشته، خطرات ناشی از قاچاق بی‌رویه این فرآورده نفتی ضمن تهدید اقتصاد ملی و ایجاد بحران در نظامهای اجتماعی، مالی و ..... زمینه بروز خطرات امنیتی را نیز فراهم نموده است. هدف از این تحقیق سنجش میزان تأثیر گذاری عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بر بروز پدیده قاچاق در دهستان مرگور می باشد. روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و بنابر روش توصیفی- تحلیلی است. جامعه ی آماری پژوهش شامل دهستان مرگور در جنوب غربی شهرستان ارومیه می باشد. این تحقیق ابتدا به جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای از منابع اقدام شد. برای گردآوری اطلاعات با توجه به فاصله روستاها از مرز با روش نمونه گیری طبقه بندی شده و به صورت تصادفی10روستا انتخاب و برای پرسشگری با استفاده از رابطه کوکران 200 خانوار به عنوان نمونه مورد سؤال قرار گرفته اند. برای رسم نقشه ها نیز از نرم افزار Arc GIS 10.2 استفاده شد. در نهایت اطلاعات بدست آمده با استفاده از نرم افزار Excel و Spss (با استفاده از تحلیل رگرسیون و آزمون فریدمن) مورد تحلیل واقع گشت. نتایج پژوهش نشان داد که بین (عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی)، عامل اقتصادی با درجه اهمیت 52/2، مؤثرترین عامل در ایجاد انگیزه و گرایش به فعالیت های غیر قانونی، عامل فرهنگی با درجه اهمیت 77/1، و همچنین عامل اجتماعی با درجه اهمیت 71/1 در رده های بعدی مهمترین عوامل گرایش به قاچاق می باشند.