مقایسه سطح توسعه‌یافتگی بنادر خلیج فارس، با استفاده ازمدل تصمیم‌گیری چند معیارهِ تاپسیس(Topsis)

Abstract

زمینه و هدف:در حال حاضر حدود 90 درصد تجارت جهانی از طریق دریا صورت می‌گیرد که این موضوع اهمیت حیاتی بنادر را مشخص می‌کند.یکی از راهبردهای اصلی در توسعه بنادر، شناسایی نابرابری‌های فضایی بر اساس سطح توسعه‌یافتگی در بنادر است که این امر برنامه‌ریزان حوزه‌های مختلف را بر آن داشته تا از مدل‌های مختلف تصمیم‌گیری برای انجام برنامه‌ریزی بهینه در بنادر استفاده نمایند.مقاله حاضر قصد دارد تا میزان توسعه‌یافتگی شش بندر تجاری خلیج‌فارس(بنادر شهید رجایی، لنگه، بوشهر، امام خمینی(ره)، آبادان و خرمشهر) را مقایسه و آن ها را رتبه بندی نماید. روش: روش انجام این پژوهش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش شش بندر مهم خلیج‌فارس را شامل می‌شود. اطلاعات مورد نیاز برای انجام آن از سایت اینترنتی سازمان بنادر و کشتیرانی کشور استخراج گردیده است. بعد از همسان‌سازی صورت گرفته، داده‌ها مختلف در چارچوب هشت شاخص اصلی و پایه‌ای گنجانده شده و با استفاده از الگوریتم ده مرحله‌ای مدل تاپسیس نسبت به رتبه‌بندی بنادر از حیث سطح توسعه‌یافتگی اقدام گردیده است. یافته ها و نتایج: نتایج نشان داد که بر اساس هشت شاخص عمدة سازمان بنادر و دریانوردی از تجهیزات بنادر، شامل: تعداد اسکله‌ها، ظرفیت اسکله‌ها، تعداد تجهیزات خشکی و دریایی بخش‌های دولتی و خصوصی، تعداد انبارها و مساحت ‌انبارها، بنادر مورد مطالعه بر حسب سطح توسعه یافتگی دارای اختلاف و شکاف زیاد بودند، به طوری که بندر امام خمینی(ره) توسعه‌یافته‌ترین و بندر آبادان محروم‌ترین بندر مشخص گردیدند