تأثیر آموزش خودمراقبتی بر استرس ادراک‌شده، سواد سلامت و رفتارهای خودمراقبتی در زنان مبتلا به دیابت بارداری

Abstract

<strong>مقدمه:</strong> دیابت بارداری از شایع‌ترین مشکلات بهداشتی دوران بارداری است که گاهی باعث ایجاد ناتوانی، مرگ‌ومیر و دیابت نوع دو می‌گردد. آموزش خودمراقبتی در بهبود ویژگی‌های مرتبط با سلامت مؤثر است. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش خودمراقبتی بر استرس ادراک‌شده، سواد سلامت و رفتارهای خودمراقبتی در زنان مبتلا به دیابت بارداری انجام شد. <strong>مواد و روش‌ها:</strong> مطالعه حاضر نیمه­تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه‌های آزمایش و کنترل بود. جامعه پژوهش زنان مبتلا به دیابت بارداری مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی و درمانی شهر زاهدان در سال 1398 بودند که 50 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و با روش تصادفی ساده در دو گروه مساوی جایگزین شدند. گروه آزمایش 6 جلسه 60 دقیقه‌ای آموزش خودمراقبتی دریافت کرد و گروه کنترل به غیر از آموزش‌های روتین آموزشی ندید. ابزارهای پژوهش پرسشنامه‌های استرس ادراک‌شده، سواد سلامت و رفتارهای خودمراقبتی دیابت بودند. داده‌ها با آزمون‌های مجذور کای، t مستقل و آنالیز کوواریانس چندمتغیری تحلیل شدند. <strong>یافته‌ها:</strong> گروه­های آزمایش و کنترل در مرحله پیش‌آزمون از نظر استرس ادراک‌شده، سواد سلامت و رفتارهای خودمراقبتی تفاوت معنی‌داری نداشتند، اما در مرحله پس‌آزمون از نظر هر سه متغیر تفاوت معنی‌داری داشتند (001/0>p). آموزش خودمراقبتی باعث کاهش معنی‌دار استرس ادراک‌شده و افزایش معنی‌دار سواد سلامت و رفتارهای خودمراقبتی در زنان مبتلا به دیابت بارداری شد (001/0>p). <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج حاکی از تأثیر آموزش خودمراقبتی بر کاهش استرس ادراک‌شده و افزایش سواد سلامت و رفتارهای خودمراقبتی بود. بنابراین، برنامه‌ریزی برای آموزش خودمراقبتی دیابت به زنان مبتلا به دیابت بارداری جهت بهبود ویژگی‌های مرتبط با سلامت ضروری است.