بررسی میزان پایبندی و تأثیر برنامه تمرینات ورزشی طراحی شده بر سلامتی جسمی و روانی مادران باردار

Abstract

<strong>مقدمه:</strong> با توجه به نقش مهم تحرک در ایجاد سلامتی جسمی و روانی در دوران بارداری، پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان پایبندی و تأثیر برنامه تمرینات ورزشی طراحی­شده بر سلامتی جسمی و روانی مادران باردار انجام شده است.<br /> <strong>مواد و روش­ها:</strong> مطالعه نیمه­تجربی حاضر با طرح پیش­آزمون- پس­آزمون بدون گروه کنترل می­باشد که تفکیک گروه­های پایبند و غیر­پایبند در آن با طرح پس رویدادی (Ex post facto) انجام­ شده ­است. مطالعه بر روی150 مادر باردار شهرستان تبریز با نمونه‌گیری در‌ دسترس در سال 98-1397 انجام‌ شد. ابتدا، داده­های مربوط به سطح فعالیت ‌بدنی و سلامتی جسمی-روانی آزمودنی­ها جمع­آوری شد. تمرینات ورزشی طراحی شده بعد از آموزش یک جلسه­ای، در اختیار آزمودنی­ها قرار‌گرفت تا در خانه اجرا کنند. پس از هشت هفته، میزان پایبندی به تمرینات ارزیابی، و اثرات جسمی-روانی تمرینات در دو گروه مقایسه ‌گردید. تعداد کل نمونه­ها در ارزیابی­های ثانویه 114 نفر بود. آزمون­های آنکوا و مـن­ویتنـی­یـو برای مقایسه متغیرها بین دو گروه استفاده شد.<br /> <strong>یافته‌ها:</strong> میزان پایبندی به برنامه­تمرینی 15/3 جلسه در هفته بود. 34 مادر باردار (30%) پایبند به تمرینات ورزشی بودند و در مقایسه با گروه غیرپایبند کاهش معنی‌داری در ضربان­ قلب­ فعالیت (044/0=p) و افزایش معنی­داری در قدرت پایین‌تنه (042/0=p) و سطح اشباع ‌اکسیژن‌خون (005/0=p) نشان دادند. تفاوت معنی­داری در سلامتی روانی بین دو گروه مشاهده نشد.<br /> <strong>نتیجه­گیری</strong><strong>:</strong> علی­رغم اینکه تمرینات ورزشی طراحی شده اثرات مفیدی در برخی عملکردهای جسمانی مادران باردار داشت ولی در بهبود سلامتی روانی آنها مؤثر نبود.