تأثیر رفتاردرمانی دیالکتیکی بر پردازش هیجانی و سرگردانی ذهنی در دانشآموزان دختر مقطع متوسطه دارای اضطراب امتحان

Abstract

<strong>مقدمه:</strong> پردازش هیجانی ضعیف و سرگردانی ذهنی دو عامل فراتشخیصی هستند که در سبب‌شناسی اضطراب امتحان دخالت دارند. رفتاردرمانی دیالکتیکی رویکرد جدیدی است که امکان استفاده از آن برای اضطراب امتحان در مدارس مورد بررسی قرار گرفته است. لذا، این پژوهش با هدف تعیین تأثیر رفتاردرمانی دیالکتیکی بر پردازش هیجانی و سرگردانی ذهنی در دانش‍آموزان دختر مقطع متوسطه دارای اضطراب امتحان انجام شد.<br /> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> جامعه آماری این پژوهش نیمه­تجربی، دانش‍آموزان دختر مقطع متوسطه شهر تبریز در سال تحصیلی 99-98 بودند. تعداد 30 دانش‌آموز که مطابق با نمره برش در پرسشنامه اضطراب امتحان Sarason تشخیص اضطراب امتحان را دریافت کرده بودند، با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و هدفمند انتخاب شدند و به صورت تصادفی ساده در گروه‌های مداخله و کنترل (15 نفر در هر گروه) جایگزین شدند. هر دو گروه پرسشنامه‍های اضطراب امتحان Sarason (1975)، سرگردانی ذهنی Carriere و Seli(2013) و مقیاس پردازش هیجانی Baker و همکاران (2010) را به عنوان پیش‍آزمون و پس‍آزمون تکمیل کردند.‌ هشت جلسه رفتاردرمانی دیالکتیکی گروهی (هفته‌ای دو جلسه به مدت 4 هفته) در گروه مداخله اعمال شد و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کواریانس چندمتغیره و تک‍متغیره تحلیل شدند.<br /> <strong>یافته ­ها:</strong> رفتاردرمانی دیالکتیکی بر سرگردانی ذهنی (005/0=p، 31/0F²₌) و پردازش هیجانی (001/0=p، 29/0F²₌) در دانش‍آموزان دختر مقطع متوسطه دارای اضطراب امتحان تأثیر معنی­داری داشت. <br /> <strong>نتیجه ­گیری:</strong> آموزش این رویکرد درمانی به عنوان یک روش مداخله‌ای مؤثر در کاهش سرگردانی ذهنی و پردازش هیجانی دانش‍آموزان در مقطع دبیرستان توصیه می‌شود.