بررسی میزان و علل مصرف گیاهان دارویی در مراجعه‌کنندگان به مراکز درمانی تخصصی استان فارس در سال 1393

Abstract

مقدمه: با توجه به اهمیت مصرف گیاهان دارویی در کنار داروهای شیمیایی در تکمیل زنجیره درمان و همچنین پوشش گیاهی مستعد استان فارس، هدف از این مطالعه تعیین میزان و علل مصرف گیاهان دارویی در مراجعه­کنندگان به مراکز درمانی تخصصی استان فارس بود.<br /> <br /> مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- مقطعی با کمک پرسشنامه پژوهشگرساخته مشتمل بر 7 سؤال دموگرافیک و 31 سؤال تخصصی که روایی و پایایی آن تأیید شد بر روی 2100 بیمار مراجعه­کننده به مراکز درمانی استان فارس در سال 1393 با کمک روش خوشه­گیری دو مرحله­ای انجام شد. داده­ها توسط آزمون‌های توصیفی و آزمون کای دو، ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون فریدمن مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند.<br /> <br /> یافته­ ها: مصرف­کنندگان گیاهان دارویی در زنان بیش از مردان بودند. محل سکونت، وضعیت اشتغال، وضعیت بیمه و متوسط درآمد ماهیانه با میزان مصرف از نظر آماری معنی‌دار شد (05/0p<). براساس ضریب همبستگی اسپیرمن (73/0) اعتقاد و آگاهی افراد منطقه نسبت به گیاهان داروئی با میزان مصرف ارتباط داشت. 69 درصد افراد استفاده از گیاهان داروئی و31 درصد داروهای شیمیایی را در زمان بیماری خود ترجیح داده­اند. بیشترین مصرف گیاهان داروئی به ترتیب در درمان بیماری­های پوستی (30%)، تنفسی (5/21%)، ادراری (20%)، سیستم غدد (5/18%) و سیستم گوارش (10%) بود. شیرین بیان، آویشن، گل­گاوزبان و چهارتخمه بیشترین استفاده را داشتند. بیشترین عوارض جانبی گزارش شده دل درد، تهوع و استفراغ و حساسیت پوستی بود.<br /> <br /> نتیجه ­گیری: با توجه به مصرف و اعتقاد به اثربخشی گیاهان دارویی در مقایسه با داروهای شیمیایی در استان فارس مخصوصاً در درمان بیماری­های پوستی لزوم اطلاع­رسانی صحیح و نظارت بر گیاهان دارویی ضروری به نظر می­رسد.