چیستی طنز و کارکردهای اسلامی آن

Abstract

<em>درک مفهوم «طنز»، مستلزم بررسی واژه‌شناسی، تعریف‌شناسی و کارکردهای آن است. این تحقیق، با سؤال از چیستی طنز، در پی شناسایی معنی لغوی طنز و مشابهات آن، جایگاه آن در هنرها، تعریف دقیق از آن و اَشکال و قالب‌های موجود آن است. عناصر ذاتی یک طنز از قبیل ماهیت، هدف، کارکرد و درون‌مایه، باید برای کشف عمیقی از آن بررسی گردد که این نوشتار به آن پرداخته است. نگاه اجتماعی به طنز، ضرورت توجه به کارکردهای آن را اثبات می‌کند. سه کارکرد انتقاد، سرگرمی و سرکوب را از طنز می‌توان در رابطه با مخاطب شناخت. سؤال دیگر، موضع دین اسلام در برابر کارکردهای طنز است که بر اساس «موضوع‌شناسی مسائل مستحدثه»، نویسنده به مطالعه تطبیقی در متون اسلامی دست زده است. وی نتیجه می‌گیرد که همۀ این کارکردها را با رعایت چارچوب‌هایی می‌توان در جهت اهداف دینی به کار گرفت و هیچ‌یک، تعارض ذاتی با هنجارهای یک رسانۀ دینی ندارد. در متون دینی اسلام، می‌توان شواهدی برای تأیید این سه کارکرد و ضرورت آن برای جامعۀ اسلامی یافت.</em>