تبیین مفهوم و شاخص‌های کنش ولایی در تجربه جماعت‌سازی امام موسی صدر

Abstract

<em>امام موسی صدر به دنبال احیای امر اجتماعی ایمانی بود و این هدف را در گرو</em><em>کنش اجتماعی</em><em>ایمانی می‌دانست. ایشان با تأکید بر تحقق اندیشه‌های جمع‌گرایانه اسلام با درون‌مایۀ ولایی درصدد تحقق الگویی از ساخت اجتماعی اسلامی بود که از مسیر پیوندها و تحکیم روابط اجتماعی فعلیت یابد.</em> <em>جماعت و جماعت‌گرایی یکی از رویکردهای نظام‌بخشی اجتماعی است که عمدتاً پس از گسترش بحران‌های نوگرایی (مدرنیسم) همچون بحران فردگرایی، بی‌اعتمادی، مشارکت، هویت و... بیشتر مورد توجه قرار گرفتند. جماعت یک ساخت ارتباطی و اجتماعی است که با تمرکز بر سطوح خرد و عینی اجتماع محیطی برای تحقق کنش ولایی است و به ایجاد فضای تعامل و مشارکت هدفمند کمک کرده و در نتیجه، تعلق و هویت اجتماعی را تقویت می‌کند. جماعت‌ها عموماً زندگی‌محور است و در پاسخ به نیازهای اساسی زندگی شکل می‌گیرند. در این مقاله با استفاده از روش داده‌بنیاد با محوریت مصاحبه با نخبگان به مطالعه و تبیین مفهوم و شاخص‌های کنش ولایی در تجربه جماعت‌سازی امام موسی می‌پردازد و در نهایت، شاخص‌های پنج‌گانه کنش ولایی اعم از زعامت و سرپرستی اجتماعی، دعوت و هدایت اجتماعی، تعاون و تعلق اجتماعی، رشد و تکامل اجتماعی و تفاهم و وفاق تبیین می‌گردد و در نهایت، وجوه افتراق کنش ولایی از کنش عقلانی و ارتباطی مشخص می‌شود.</em>