چشم انداز دمای کمینه و بیشینۀ استان اصفهان در افق 2050-2017

Abstract

<em>بکارگیری داده­های حاصل از دیده­بانی مستقیم طی دو قرن اخیر به شناسایی دگرگونی­های کلی و پیش­بینی آب و هوای آینده کمک شایان توجهی نموده است. در سالیان اخیر با توجه به پراکنش نامناسب ایستگاه­های هواشناسی در سطح کرۀ زمین بکارگیری داده­های شبکه­بندی شده بین پژوهشگران افزایش یافته است. در این پژوهش از داده­های دما (کمینه و بیشینه) و بارش 12 ایستگاه­ همدید استان اصفهان و 2 ایستگاه از استان­های مجاور در دورۀ 2005-1990 به عنوان داده مشاهداتی برای ارزیابی خروجی­های ریزمقیاس نمایی شده سه مدل­ گردش عمومی (GCM) در پروژه CORDEX در محدوده جنوب آسیا با قدرت تفکیک 50 کیلومتر (WAS-0.44) پرداخته شد. روش­های آماری ضریب همبستگی پیرسن، میانگین ریشه مربعات خطا (RMSE)، میانگین خطای مطلق (MAE) و ضریب تعیین (R2) برای ارزیابی دقت خروجی­های این سه GCM بکار گرفته شد. همچنین روند داده­ها گذشته و آینده با آزمون من-کندال و تخمین­گر شیب سِن بدست آمد. با توجه به اینکه برای تحلیل روند نیاز به طول دوره آماری بلند مدت است سه ایستگاه با طولانی­ترین دوره آماری مشترک (2015-1986) به عنوان ایستگاه نمونه اقلیمی انتخاب و خروجی­های آینده مدلی که کمتر خطا را در مقایسه با داده­های ایستگاهی داشت از پایگاه ESGF برای سناریوهای انتشار RCP4.5 و RCP8.5 دریافت و تغییرات دما کمینه و بیشینه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل MPI-ESM-LR نسبت به دو مدل دیگری خطای کمتری در برآورد بارش دارد ولی مقدار این خطا نیز قابل قبول نمی­باشد. همچنین این مدل و مدل IPSL-CM5A-MR بترتیب بهترین برآورد را از دمای بیشینه و کمینه در استان اصفهان داشتند. بررسی روند داده­ها نشان داد که دمای کمینه و بیشینه در فصول زمستان و بهار طی چند دهۀ گذشته روندی افزایشی داشته­اند. همچنین روند این متغیرها طی چند دهۀ آینده برای هر دو سناریوی انتشار با سطح اطمینانی متفاوت افزایشی پیش­بینی شده است. در ایستگاه شرق اصفهان و خوروبیابانک دمای بیشینه طی فصل زمستان با شدّت بیشتری نسبت به داران تغییر می­کند و این در حالی است که دمای کمینه در ایستگاه داران افزایش بیشتری را طی این فصل نسبت به دو ایستگاه دیگر نشان می­دهد.</em>