چرخه زندگی فازهای مثبت و منفی NAO و اثر آن بر تغییر کمیت‌های دینامیکی بر روی ایران

Abstract

<em> نوسان اطلس شمالی (</em>NAO<em>) به عنوان یکی از مدهای تغییرپذیری با مقیاس زمانی بلند، می</em><em>‌</em><em>تواند به عنوان ابزاری برای پیش‌بینی در مقیاس‌</em>های ماهانه و فصلی برخی کمیت‌های هواشناسی مورد استفاده قرار گیرد. در این تحقیق تغییرات برخی کمیت‌های هواشناختی در چرخه زندگی NAO بررسی می‌شود. برای این منظور برای زمستان سال‌های 2011-1950، دوره‌های NAO مثبت و منفی مشخص شده، سپس میانگین پریشیدگی دمای hPa 800، ارتفاع ژئوپتانسیلی و تاواییhPa 500، و باد مداریhPa 300 نسبت به میانگین 20 روزه چرخه زندگی NAO محاسبه شده است. نتایج نشان می‌دهند، میانگین دمایی بر روی ایران در دوره‌های NAO مثبت و منفی، همچنین الگوی گردش بر روی شمال‌شرق اطلس، اروپا و شمال آفریقا تقریبا عکس یکدیگر است. هم‌چنین چرخندهای بیشتری از ایران در دوره NAO مثبت گذر کرده و باد مداری در این دوره در قسمت جنوب‌غرب ایران قوی‌تر است. پریشیدگی کمیت‌های ذکر شده نسبت به میانگین بلندمدت زمستان در سه دوره 10 روزه قبل و بعد از روز صفر برای منطقه ایران محاسبه شده است. نتایج نشان می‌دهند که در دوره <em>مثبت، میانگین پریشیدگی دما و ارتفاع ژئوپتانسیلی (تاوایی و باد مداری) در منطقه ایران کمتر (بیشتر) از میانگین بلندمدت و در</em> دوره <em>منفی، میانگین پریشیدگی دما و ارتفاع ژئوپتانسیلی (تاویی و باد مداری) در منطقه ایران بیشتر (کمتر) از میانگین بلندمدت آن در زمستان است. در نتیجه در دوره </em>NAO<em> مثبت منطقه ایران سردتر بوده و چرخندهای بیشتری از آن عبور می</em><em>‌</em><em>کند. این تفاوت ذکر شده در دوره 30 روزه قبل از رویداد </em>NAO<em> وجود داشته و تا 10 روز پس از آن ادامه دارد. سپس به</em><em>‌</em><em>تدریج تا یک ماه پس از </em>NAO<em> تقریبا تمام کمیت</em><em>‌</em><em>های محاسبه شده به مقدار میانگین بلندمدت نزدیک می</em><em>‌</em><em>شوند و بی</em><em>‌</em><em>هنجاری دمایی بر روی ایران نیز از بین می</em><em>‌</em><em>رود. </em>