نقش واسطه‌ای نظم‌جویی شناختی هیجان در رابطه بین سیستم‌های مغزی رفتاری و تکانش‌گری با ولع مصرف در اعتیاد به مواد محرک

Abstract

مقدمه: با توجه به نقش محافظتی و تشدیدکننده راهبردهای نظم­جویی شناختی هیجان در آسیب‌شناسی، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای نظم­جویی شناختی هیجان در رابطه بین سیستم‌های مغزی رفتاری و تکانش­گری با ولع مصرف در افراد مصرف‌کننده مواد محرک بود. روش: در طرح پژوهشی حاضر که از نوع توصیفی و همبستگی بود، تعداد ۲۴۹ نفر مصرف‌کننده مواد محرک که دوره سم‌زدایی را گذرانده بودند با روش نمونه‌گیری هدفمند و لحاظ کردن ملاک‌های ورود و خروج انتخاب گردیدند و پرسشنامه‌های مقیاس تکانش­گری بارت، مقیاس سیستم‌های بازداری/ فعال‌سازی رفتاری (کارور و وایت)، فرم کوتاه نسخه فارسی پرسشنامه نظم­جویی شناختی هیجان و پرسشنامه ولع مصرف فرانکن جهت گردآوری داده‌ها استفاده شد، برای تجزیه تحلیل اطلاعات از رگرسیون و تحلیل مسیر استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل رگرسیون به شیوه‌ی متوالی مطابق با مراحل پیشنهادی بارون و کنی نشان داد که راهبردهای ناسازگارانه نظم­جویی هیجانی می‌تواند به‌صورت معناداری نقش واسطه‌ای در میان سیستم فعال‌ساز رفتاری و تکانش­گری با ولع مصرف ایفا نماید. نتیجه‌گیری: راهبردهای ناسازگارانه نظم جویی هیجان یکی از عوامل تشدیدکننده مشکلات مربوط به ولع مصرف در افراد مصرف‌کننده مواد محرک است. این پژوهش پیشنهاد می‌کند که برنامه‌های مداخله‌ای و پیشگیری از عود می‌بایست با در نظر گرفتن راهبردهای نظم­جویی هیجانی مرتبط با ولع مصرف طراحی گردد.