رابطه سیستم‌های مغزی بازداری و فعال‌سازی رفتاری (BIS/BAS) با سبک‌های تصمیم‌گیری: نقش تعدیل‌کننده دست‌برتری

Abstract

مقدمه: طبق مطالعات، عوامل زیستی و درون‌زاد می‌توانند فرآیندهای شناختی را تحت تأثیر قرار دهند. هدف این پژوهش بررسی ارتباط سبک‌های تصمیم‌گیری با سیستم‌های بازداری و فعال‌سازی رفتاری و دست‌برتری بود. روش: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی ـ همبستگی به شیوه رگرسیون است. شرکت‌کنندگان پژوهش، 269 دانشجو بودند که به روش تصادفی چندمرحله‌ای از دانشگاه‌های پیام ‌نور مراکز بناب و تبریز انتخاب شدند و پرسشنامه سبک‌های تصمیم‌گیری اسکات و بروس، پرسشنامه سیستم‌های مغزی بازداری و فعال‌سازی رفتاری(BAS/BIS) کارور و وایت و پرسشنامه دست‌برتری ادینبورگ در مورد آنان اجرا شد. داده‌ها با روش همبستگی گشتاوری پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه استاندارد و تحلیل رگرسیون تعدیلی تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد دست‌برتری با سیستم‌های مغزی بازداری و فعال‌سازی رفتاری و سبک تصمیم‌گیری اجتنابی رابطه دارد. سیستم بازداری رفتاری باهمه سبک‌های تصمیم‌گیری و سیستم فعال‌سازی رفتاری به‌غیراز سبک وابسته با هر سه نوع سبک تصمیم‌گیری؛ اجتنابی، منطقی و شهودی، رابطه معناداری داشت و هردو سیستم مغزی رفتاری، قادر به پیش‌بینی سبک‌های تصمیم‌گیری بودند. همچنین، انجام تحلیل رگرسیون تعدیلی، نقش تعدیل‌کنندگی دست‌برتری در میانجی‌گری ارتباط بین سیستم بازداری رفتاری (BIS) و سبک تصمیم‌گیری اجتنابی را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: درمجموع، نتایج پژوهش حاضر تأییدی است بر اینکه فرآیندهای شناختی مانند تصمیم‌گیری، تحت تأثیر مستقیم و غیرمستقیم عوامل زیستی و درون‌زاد از قبیل سیستم‌های مغزی ـ رفتاری و برتری نیمکره‌ای می‌باشند.