شناخت چهار نسخه خطی از آثار عبدی بیگ شیرازی(منظومه‌های بحر مسجور، منشور شاهی، مروّج الأسواق و مهیّج الأشواق)

Abstract

<em>خواجه زین العابدین علی بن عبد المؤمن شیرازی</em>، از شاعران مورخ و مستوفیان سده دهم هجری است او از دو تخلص <em>نویدی</em> و <em>عبدی</em> در شعرش استفاده کرده و در نظیره‌پردازی تواناست، سه خمسه به تبع <em>نظامی</em> و «بوستان خیال» را به پیروی از «بوستان» <em>سعدی</em> و هفت مثنویِ «خزائن الملکوت» را به تقلید از «هفت اورنگ» <em>جامی</em> سروده است و دارای آثار فراوانی به نظم و نثر است که هنوز تعدادی از آن‌ها ناشناخته مانده و یا تصحیح نشده­اند، و چون 40 سال در دربار <em>شاه</em> <em>تهماسب</em>، مستوفی بوده است شعرش حاوی مطالب مهمی از این برهه از تاریخ کشورمان است، شعر او را در این مثنوی‌ها باید نوع جدیدی از انواع شعر تلقی کرد و با احتیاط واجبِ علمی می‌توان گفت که عنوان شعرِ تعلیمی- تبلیغی برای آن مناسب باشد. «خزائن الملکوت» او دارای هفت بخش یا خزانه است و تا کنون دو نسخه از آن شناسایی شده ولی هیچ کدام از منظومه‌های آن تصحیح نشده­اند و چون بیم از آن است که هر لحظه یک نسخۀ خطی در اثر حادثه­ای و یا سهل انگاری از بین برود، تعجیل در تصحیح این نسخ، موجّه و ضروری می‌باشد.