درآمدی تطبیقی بر شعر فارسی و اردو در دورة مشروطه

Abstract

پیشینة ادبیات تطبیقی، بنا بر اسناد و مدارک، به گذشته های دور می رسد؛ اگرچه به طور رسمی، واژگان ادبیات تطبیقی را پیشینیان برای موازنه و سنجش ادبیات و دانش های تطبیقی به کار نبرده اند. امّا سال 1828 م. را برخی محقّقان ادبیات تطبیقی آغاز پیدایش این دانش می دانند که در دانشگاه سوربن فرانسه، در درس تاریخ ادبیات فرانسه، ویلمن ارائه کرده است. دانشی که چشم اندازِ تازه ای از بررسی و تحقیق برروی مطالعة ادبیات باز کرده، به سنجش آثار، عناصر، انواع، سبکها، دور هها، جنبش ها و چهره های ادبی و به طور کلّی، مقایسة ادبیات در مفهوم کلّی آن در دو یا چند فرهنگ و زبان مختلف می پردازد. مقالة حاضر، بررسی تطبیقی اجمالی شعر فارسی و اردو در دورة مشروطه است؛ که در آن، نگارنده سعی کرده است باتوجّه به مقایسة دو شاعر فارسی زبان و اردوزبان ملک الشعرای بهار و فیض احمد فیض گذشتة ادبیات فارسی و تأثیر آن در ادبیات اردو را به اختصار توضیح دهد و روند تکاملی این حرکت را در شعر دورة مشروطه و بعد از آن بیان کند. ضمناً در مارد گوناگون، نمونه هایی از این نزدیکی ها و شباهت ها و نحوة تأثیرپذیری شعر اردو از شعر فارسی از گذشته تا حال ارائه شده و به ویژه تلاش بر آن بوده است که بیشتر از نظر محتوایی موارد تطبیقی عنوان شود.