بررسی تطبیقی «ابومسلم‌نامه» ابوطاهر طرسوسی و «ابومسلم الخراسانی» جرجی زیدان

Abstract

داستان‌پردازی و روایت درباره <em>ابومسلم</em> <em>خراسانی</em> و قیام وی همواره محل بحث ادیبان و مورخان و دیگر صاحبنظران بوده و هر کس به فراخور گرایش فکری و مسلک خویش درباره آن سخن‌سرایی کرده‌اند. در این میان دو تن از صاحبنظران ادب عربی و فارسی؛ <em>جرجی‌زیدان</em> و <em>ابوطاهر طرسوسی</em> با نگرشی خاص به مسأله <em>ابومسلم</em> و قیام وی پرداخته‌ و مفاهیم متفاوت و گاه متناقضی از وی ارائه کرده‌اند. با توجه به جایگاه <em>ابومسلم</em> <em>خراسانی</em>، مقالـه پیش‌ رو بر آن است تا با روش تطبیقی، به مقایسـه ساختاری و محتوایی داستان‌های «ابومسلم الخراسانی» و «ابومسلم نامه» بپردازد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد نشانه‌ای از تأثیر و تأثر میان این دو داستان وجود ندارد؛ شخصیت واقعی <em>ابومسلم</em> در هر دو اثر تا حدودی تحریف شده و <em>زیدان</em> هم در رعایت معیارهای شکلی و هم در زمینه محتوایی داستانش، موفق‌تر از <em>طرسوسی</em> عمل کرده است.