کاربرد استعاره‌های مفهومی در تیترهای خبر 30: 20 شبکه دو سیما، مطالعه‌ای در چهارچوب معناشناسی شناختی

Abstract

<strong>هدف اصلی مقاله حاضر، مطالعه استعاره‌های مفهومی در تیترهای خبر 20:30 شبکه دو سیما در چهارچوب معناشناسی شناختی است. در این رویکرد، استعاره یک فرایند شناختی عمده در نظام مفهومی زبان است که با استفاده از آن، مفاهیم انتزاعی بر اساس مفاهیم عینی‌تر درک می‌شوند. از طرفی، کاربرد استعاره در تیتر خبر تلویزیونی، به عنوان اولین نقطه درگیری مخاطب با متن خبر، نوعی فرایند فعال ذهنی است که مقوله‌ای مهم در مطالعات زبان‌شناختی محسوب می‌شود. در پژوهش حاضر تلاش شده است به این پرسش پاسخ داده شود که کاربرد جلوه‌های انواع استعاره‌های مفهومی در تیترهای این بخش خبری چگونه است. برای این منظور تعداد 67 نمونه از تیترهای خبر 20:30 در دی‌ماه 1394 به روش نمونه‌گیری هدفمند، انتخاب و با روش توصیفی‌ـ تحلیلی و براساس نظریه استعاره لیکاف و جانسون (1980) بررسی شده‌اند.</strong><strong>یافته‌ها نشان می‌دهد که استعاره‌های مطرح در نظریه یاد شده، با جلوه‌های مختلف در تیترهای خبری حضور دارند؛ ضمن اینکه برای هر سه نوع استعاره مفهومی ساختاری، هستی‌شناختی و جهتی نیز در تیترهای خبری نمونه‌های مناسبی یافت می‌شود که در این بین استعاره‌های هستی‌شناختی دارای بالاترین میزان وقوع هستند.</strong>