برهمکنش باکتریهای Bacillus amyloliquefaciens و Azospirillum oryzae در تحریک رشد گیاه گندم و کاهش بیماری زایی قارچ Fusarium graminearum

Abstract

تلقیح توام ریزوباکتری‌های افزاینده رشد گیاه و عوامل کنترل زیستی آفات و بیماری‌ها، رویکردی در مدیریت سلامت و بهبود تولید و کیفیت محصولات کشاورزی می‌باشد. در این تحقیق به مطالعه اثرات متقابل دو سویه باکتریایی Bacillus amyloliquefaciens UTB96 و Azospirillum oryzae NBT506 در تحریک رشد گیاه گندم و بازدارندگی قارچ Fusarium graminearum (عامل بلایت خوشه و پوسیدگی طوقه گندم) در دو حالت کشت منفرد و هم‌کشتی پرداخته شد. نتایج نشان داد که باکتری‌ها در کشت منفرد و هم‌کشتی بخوبی از رشد قارچ بیماری‌زا به‌صورت مستقیم و با ترکیبات فرار جلوگیری کردند و این نتایج در شرایط اتاقک رشد هم مشاهده شد که هم‌کشتی دو سویه به شدت باعث افزایش شاخص‌های رشدی گیاه و کاهش خسارت و علائم بیماری نسبت به شاهد شد. بهترین تیمارهای باکتری‌ها در حالت محلول‌پاشی در سطح خاک بودند. در محلول‌پاشی سطح خاک با این عوامل میکروبی، طول ریشه 80-14 درصد، وزن تر ریشه 167-18 درصد، وزن خشک ریشه 110-4 درصد، طول ساقه 61-17 درصد، وزن تر ساقه 169-47 درصد و وزن خشک ساقه 90-4/0 درصد افزایش را نشان دادند همچنین درصد کاهش شاخص بیماری نیز 100- 62 درصد در تیمارهای مختلف برآورد شد. به‌طور کلی هم‌کشتی دو باکتری اثرات هم‌افزایی در افزایش رشد گندم و کاهش رشد قارچ بیمارگر نشان داد.