اثرات الیسیتور نانوذرات نقره و تنش خشکی بر بیان ژن بتاکاروتن هیدروکسیلاز (bch) بر عملکرد کارتنوئید زعفران (Crocus sativus L.)

Abstract

این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر تنش خشکی و نانو ذرات نقره بر بیان ژن بتاکاروتن‌هیدروکسیلاز (bch) و تولید کارتنوئید در گیاه زعفران انجام شد. آزمایش در دو سطح آبیاری نرمال و تنش خشکی کامل بر روی نه اکوتیپ زعفران در سه سطح، شاهد (آب مقطر)، 55 و 110 پی‌پی‌ام نانو ذرات نقره پیاده شد. این بررسی به‌صورت اسپیلت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در دو تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه بیرجند و پژوهشکده زیست‌فناوری دانشگاه زابل انجام شد. بعد از تهیه نمونه‌های برگی از تمامی تیمار‌ها، استخراج RNA، ساخت cDNAو تعیین شیب دمایی، جهت بررسی الگوی بیان ژن از واکنش Real Time PCR استفاده شد. سپس داده‌ها با نرم‌افزارهای GenEX و SAS 9.2 مورد تجزیه‌ و تحلیل قرار گرفتند. اثرات اصلی تیمارهای اکوتیپ‌، نانوذره نقره و تنش خشکی و اثرات متقابل آن‌ها برای بیان ژن bch و میزان کارتنوئید در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شد. حداکثر بیان ژن bch و مقدار کارتنوئید در سطح 55 پی‌پی‌ام نانوذره نقره تحت تنش خشکی در اکوتیپ قاین (به ترتیب 62/1478 و 37/21 میکروگرم بر گرم وزن‌تر) مشاهده شد. در نتیجه، تنش خشکی و نانوذره نقره تا سطح 55 پی‌پی‌ام موجب افزایش بیان ژن bch و میزان تولید کارتنوئید شده است.