بررسی تأثیرات پرتو گاما بر خصوصیات مورفولوژیکی و آنتاگونیستی قارچ Trichoderma harzianum

Abstract

در این تحقیق اثر بازدارندگی دزهای مختلف اشعه گاما بر جوانه‌زنی اسپور قارچ <em>Trichoderma harzianum</em><em> </em>و تأثیر آن در خصوصیات مورفولوژیکی و آنتاگونیستی موتانت‌های حاصل در کنترل قارچ بیمارگر <em>Rhizoctonia</em> <em>solani</em><em> </em>بررسی شد. برای این منظور سوسپانسیون اسپور تریکودرما در معرض دزهای 0، 50، 150، 200، 250، 300، 350، 400 و 450 گری اشعه گاما قرار گرفت. برای بررسی تأثیر اشعه گاما بر رشد ریسه، قارچ تریکودرما با دزهای 0، 400، 800، 1200، 1600، 2000 و 2500 گری پرتوتابی شد. نتایج حاصل نشان داد که پرتوتابی در محدوده دز450 گری به‌طور کامل مانع جوانه‌زنی اسپور قارچ می‌شود و دز 250 گری به‌عنوان دامنه دز اپتیمم برای القای جهش در تریکودرما انتخاب شد. همچنین پرتو گاما باعث تنوع در خصوصیات مورفولوژیکی قارچ تریکودرما از جمله شکل، رنگ، اسپوردهی و سرعت رشد ریسه شد. نتایج آزمون آنتاگونیستی نشان داد پتانسیل کنترل‌کنندگی جدایه‌های جهش‌یافته در مقایسه با جدایه مادری (شاهد) در برابر قارچ پاتوژن <em>R.solani</em> به‌طور معنی‌داری افزایش یافته است. براساس نتایج این بررسی، با استفاده از روش القای موتاسیون با پرتو‌تابی گاما توانایی کنترل بیولوژیکی در قارچ تریکودرما به‌صورت کاملاً معنی‌داری افزایش پیدا می‌کند.