اثرات موتاژن EMS بر القاء جنین‌زایی میکروسپور و باززایی گیاهان هاپلوئید در کلزا (.Brassica napus L)

Abstract

تحقیق حاضر با هدف بهینه سازی بکارگیری تکنیک موتاسیون در جنین زایی میکروسپورهای کلزا انجام شد. هیبریدهای Hyola 401 و Hyola 420 به عنوان مواد گیاهی و موتاژن شیمیایی EMS (اتیل متان سولفونات) استفاده گردیدند. استوک EMS برای غلظت های 1/0، 2/0 و 3/0 درصد با استفاده از محیط کشت NLN13 تهیه و میکروسپورها در غلظت های مورد نظر و با زمان های 30 ، 60 و 90 دقیقه تیمار شدند. بعد از اعمال تیمار، میکروسپورها در محیط NLN13 کشت و سپس به مدت 14 روز در دمای °C30 قرار داده شدند. نتایج نشان داد که در هر دو هیبرید در غلظت 1/0% موتاژن و زمان 90 دقیقه بیشترین تعداد جنین ها به دست آمد. هر سه غلظت بکار برده شده از EMS و شاهد در مدت زمان 90 دقیقه از نظر جین زایی اختلاف معنی داری با هم داشتند و هر چه غلظت در این زمان افزایش یافت تعداد جنین های بدست آمده کمتر بود. جنین ها پس از انتقال به محیط B5 همراه با اسید جیبرلیک و نگهداری در دمای °C4 و تاریکی به مدت 10 روز به انکوباتور با دمای °C25 منتقل شدند. گیاهچه های رشد کرده به محیط باززایی B5 بدون اسید جیبرلیک انتقال یافتند. در هر دو هیبرید غلظت 3/0% از EMS که در مدت زمان 90 دقیقه اعمال شده بود، دارای بیشترین میزان باززایی کل بود.