بررسی و تحقیق در زحاف خبب از بحر متدارک و کاربرد آن در شعر فارسی

Abstract

خبب یکی از مزاحفات بحر متدارک است که وزنی مطبوع و پرترنّم و دلکش دارد. این وزن اساساً یکی از وزن¬های مخصوص شعر عربی است و در شعر فارسی چندان معمول نیست. امّا شاعران خوش¬ذوق و نغز پرداز زبان فارسی به¬یکباره از این وزن زیبا غافل نبوده-اند و گه¬گاه در این وزن طبع¬آزمایی کرده¬اند که بعضی از آنها استادانه و جذّاب از کار درآمده است. در این مقاله ابتدا وزن متدارک وخبب ، یکی از زحافات آن مطرح گردیده و نمونه هایی از شعر عربی و فارسی برای آن ذکر گردیده و آنگاه به شکل گسترده تری مثنوی « شیر و شکر » شیخ بهائی از جهت علم عروض (زحاف خبب از بحر متدارک) مورد بررسی قرار گرفته است . هم چنین کوشش شده است تا تأثیرات این زحاف بر شعر زیبایی پارسی واکاوی گردد.